4857  Sayılı İş Kanun 

Genel Hükümler ve Sözleşme Türleri

1. 4857 sayılı İş Kanunu, Türkiye'deki işçi ve işverenlerin hak, sorumluluk ve çalışma şartlarını düzenleyen temel kanundur.

2. Kanunun temel amacı, çalışma hayatında istikrarı sağlamak ve özellikle işçiyi işverene karşı korumaktır.

3. İşçi ile işveren arasında kurulan hukuki bağa ve yapılan anlaşmaya iş sözleşmesi adı verilir.

4. İş sözleşmeleri, kanunda aksi belirtilmedikçe herhangi bir şekil şartına tabi değildir ancak süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmelerin yazılı yapılması zorunludur.

5. İş sözleşmeleri belirli bir süreye bağlanabileceği gibi (belirli süreli), ucu açık olarak da (belirsiz süreli) kurulabilir.

6. Kanuna göre iş sözleşmelerine en çok iki aya kadar deneme süresi konulabilir; bu süre toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.

7. Deneme süresi içinde taraflar, bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız olarak sözleşmeyi feshedebilirler.

Çalışma Süreleri ve İzinler

1. İş Kanunu’na göre genel haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir.

2. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma (fazla mesai) olarak adlandırılır ve her bir saat için ücret %50 zamlı ödenir.

3. Günlük çalışma süresi, her ne şekilde olursa olsun 11 saati geçemez.

4. İşçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verilmesi zorunludur.

5. İşyerinde en az bir yıl çalışmış olan işçilere, kıdemlerine göre değişiklik gösteren yıllık ücretli izin hakkı tanınır.

6. İşçinin yıllık izin hakkından vazgeçmesi hukuken mümkün değildir ve bu izin bölünerek de olsa mutlaka kullandırılmalıdır.

7. Çalışma süresinin ortalarında işçilere dinlenmeleri için süresi günlük çalışma süresine göre değişen ara dinlenmesi verilir.

Ücret ve Tazminatlar

1. Ücret, işçiye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen meblağdır.

2. İşçi ücretleri, mücbir bir sebep olmadıkça en geç ayda bir ödenmek zorundadır.

3. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek işletme faizi uygulanır ve işçi iş görmekten kaçınabilir.

4. İş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim sürelerine (ihbar süresi) uymak zorundadır.

5. Bildirim sürelerine uymayan taraf, karşı tarafa bu sürenin ücreti tutarında ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür.

6. Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışan işçi, sözleşmesi haklı nedenler veya emeklilik gibi durumlarla sona erdiğinde kıdem tazminatına hak kazanır.

7. Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında hesaplanır.

Sözleşmenin Feshi ve İş Güvencesi

1. Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az altı ay kıdemi olan işçiler iş güvencesi kapsamındadır.

2. İş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesini fesheden işveren, geçerli bir sebep (işçinin yetersizliği, davranışı veya işyerinin gerekleri) göstermek zorundadır.

3. Sözleşmesi geçerli bir sebep gösterilmeden feshedilen işçi, bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade davası açma hakkına sahiptir.

4. İş Kanunu’nun 24. maddesi işçiye, 25. maddesi ise işverene sözleşmeyi haklı nedenle derhal fesih hakkı tanır.

5. Sağlık sebepleri, ahlak