Açık Rıza Ne Zaman Gerekir, Ne Zaman Gerekmez? (Genel Çerçeve)

KVKK kapsamında Açık Rıza

Açık rıza, veri koruma uyumunda en çok konuşulan kavramlardan biridir. Ancak her veri işleme faaliyeti için otomatik olarak açık rıza aranması doğru bir yaklaşım olmayabilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.

1) Açık rıza nedir?

Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. ‘Her şeye onay’ şeklindeki genel ifadeler çoğu zaman sağlıklı bir rıza yönetimi oluşturmaz.

2) Açık rıza hangi durumlarda gündeme gelir?

Genel olarak, KVKK’da sayılan diğer işleme şartlarından hiçbiri uygulanamıyorsa açık rıza gündeme gelebilir. Ayrıca bazı pazarlama/iletişim faaliyetlerinde rıza yönetimi önem kazanabilir.

3) Açık rıza her zaman ‘en güvenli yol’ mu?

Her zaman değil. Yanlış kurgulanmış rıza metinleri, rızanın geri alınması halinde süreçlerin durmasına yol açabilir. Bu nedenle önce doğru hukuki sebebin belirlenmesi, sonra uygun metin ve süreç tasarımı yapılması gerekir.

4) Rıza yönetiminde sık yapılan hatalar

• Aydınlatma metni ile rıza metnini aynı kutucukta birleştirmek

• Hizmetin sunulmasını rızaya bağlamak (özgür irade sorunları doğurabilir)

• Belirsiz amaçlarla rıza almak (ör. ‘her türlü amaçla’)

• Rızayı geri alma mekanizması sunmamak

5) İyi uygulama önerileri

• Amaçları netleştirin ve ayrı ayrı seçenekler sunun (granüler tercih)

• Rıza kayıtlarını saklayın (neye, ne zaman, nasıl rıza verildi?)

• Geri alma/tercih değiştirme kanallarını görünür kılın

• Çerezler için tercih yönetimi (gerekliyse) sağlayın

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kurumunuzun süreçlerine göre değerlendirme yapılması gerekebilir.