| Yüksek Mahkeme / Kurul | Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu |
|---|---|
| Tarih, Esas ve Karar No | 26.05.2017 T., 2017/2 E., 2017/3 K. |
| Hukuk Dalı | İcra ve İflas Hukuku |
| İlgili Kanun Maddeleri | 2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 32 ve m. 33 • 2004 s. İcra ve İflas Kanunu m. 42 ve m. 67 • 6100 s. HMK m. 29 ve m. 303 |
Uyuşmazlık Konusu ve Hukuki Sorun
Elinde mahkeme ilamı (veya İİK m. 38 uyarınca ilam niteliğinde belge) bulunan bir alacaklının, bu ilama dayalı alacağının tahsili için ilamlı icra takibi yapmak yerine genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapıp yapamayacağı hususudur.
Yüksek Mahkemenin Hukuki Değerlendirmesi ve Gerekçesi
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 26.05.2017 tarihli ve 2017/2 E., 2017/3 K. sayılı kararında, mahkeme ilamlarının uyuşmazlığı kesin olarak çözen ve icra edilebilirliği en güçlü olan belgeler olduğunu belirtmiştir. İlama bağlanmış bir alacak için yeniden ilamsız takip başlatılması; borçlunun itirazı üzerine itirazın iptali veya kaldırılması davalarına ve inkar tazminatı taleplerine zemin hazırlayarak yargıyı gereksiz yere meşgul etme riski taşır.
İlamlı icra takibinde borçlunun savunma imkanları İİK m. 33 ile sınırlandırılmışken ve icra emrine itiraz takibi kendiliğinden durdurmazken, alacaklının ilamsız takip yolunu seçmesi HMK m. 29'da düzenlenen dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı ile bağdaşmaz. Ayrıca elinde ilam bulunan alacaklının ilamsız takip yapmasında korunmaya değer bir hukuki yararı bulunmamaktadır.
Bu gerekçelerle Kurul, bir mahkeme ilamına dayalı alacak için alacaklının ilamsız icra takibi yapamayacağına, böyle bir takip yapılması halinde borçlunun süresiz şikayeti üzerine icra mahkemesince takibin iptaline karar verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Somut İlkeler
- Mahkeme ilamına (veya ilamdaki vekalet ücreti, yargılama gideri gibi kalemlere) dayanan alacaklar yalnızca ilamlı icra takibine (İcra Emri - Örnek No: 4-5) konu edilebilir; ilamsız takip (Ödeme Emri - Örnek No: 7) yapılamaz.
- İlama dayalı alacak için ilamsız takip başlatılması kamu düzenine ve emredici takip kurallarına aykırı olduğundan, borçlu İİK m. 16/2 uyarınca süresiz şikayet yoluyla icra mahkemesinden takibin iptalini isteyebilir.
- Şayet alacaklı ilama dayalı ilamsız takip yapmış ve borçlu ödeme emrine itiraz etmişse, alacaklının açacağı itirazın iptali davası da hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilir.
İlgili Mevzuat, Çalışma Alanları ve Hesaplama Araçları
İlgili Çalışma Alanları
İlgili Kanun Rehberleri
İlgili Hesaplama Araçları
Bu sayfadaki yüksek mahkeme karar incelemesi genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir.