Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu uyarınca kesinleşmiş ceza mahkûmiyetlerinin kayıtlardan çıkarılması iki aşamalıdır: 1) Adli Sicil Kaydının Silinip Arşive Alınması (m. 9): Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması (veya ertelenmiş hapis cezasında denetim süresinin iyi halli bitmesi), ceza zamanaşımının dolması, genel af veya etkin pişmanlık/şikâyetten vazgeçme hallerinde kayıt güncel adli sicilden silinerek "arşiv kaydına" alınır. 2) Arşiv Kaydının Tamamen Silinmesi (m. 12): Arşive alınan kayıtlar, kanunda öngörülen sürelerin (5, 15 veya 30 yıl) dolmasıyla tamamen silinir.
5352 sayılı Kanun m. 12/1 uyarınca arşiv kaydının silinme süreleri suçun niteliğine göre ayrılır: Anayasa m. 76 ile Türk Ceza Kanunu dışındaki özel kanunlarda (örneğin 657 s. Devlet Memurları Kanunu m. 48/A-5 vb.) bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu (infazın tamamlandığı) tarihten itibaren; "yasaklanmış (memnu) hakların geri verilmesi kararı alınması kaydıyla 15 yılın" geçmesiyle, bu karar alınmadan ise "30 yılın" geçmesiyle silinir. Diğer mahkûmiyetler bakımından ise arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren "beş (5) yılın" geçmesiyle tamamen silinir.
7328 sayılı Kanun değişikliği sonrası hem adli sicil kaydının hem de arşiv kaydının silinmesi kararları mahkemelerce değil, doğrudan "Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce" verilir. Buna karşılık 15 yıllık sürede arşiv kaydının silinebilmesi veya özel kanunlardaki ehliyetsizliklerin giderilmesi için gereken "Yasaklanmış (Memnu) Hakların Geri Verilmesi Kararı" (5352 s. K. m. 13/A), cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç (3) yıl geçtikten sonra hükmü veren mahkemeden veya ilgilinin yerleşim yeri aynı dereceli ceza mahkemesinden bir dilekçeyle talep edilir.
Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar
Doğru Başvuru Merciinin Gösterilmesi (Genel Müdürlük / Mahkeme Ayrımı)
Sicil ve arşiv silme dilekçesi "Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne" (Cumhuriyet Başsavcılığı Ön Büro aracılığıyla veya doğrudan/e-Devlet üzerinden); memnu hakların iadesi dilekçesi ise Ceza Mahkemesine yazılır.
Başvuru Sahibinin Kimlik, Anne-Baba Adı ve Doğum Tarihi Bilgileri
Adli sicil sorgulamalarında isim benzerliğini önlemek için T.C. kimlik numarası, anne adı, baba adı, doğum yeri ve tarihi eksiksiz yazılmalıdır.
Silinmesi İstenen İlamın Mahkeme, Esas, Karar ve İnfaz Bilgileri
Adli sicil veya arşiv kaydında görünen mahkûmiyetin hangi mahkemenin hangi esas/karar sayılı ilamı olduğu ve cezanın hangi tarihte infaz edildiği belirtilmelidir.
Yerine Getirme Fişinin (İnfaz İlamatının) Eklenmesi
Özellikle infaz tamamlandığı halde kayıt hâlâ güncel adli sicilde görünüyorsa, savcılık infaz bürosundan veya mahkemeden alınan "yerine getirme fişi" dilekçeye eklenmelidir.
Arşiv Silinmesinde 5 veya 15 Yıllık Sürenin Dolduğunun Gösterilmesi
Arşiv kaydının silinmesi talep ediliyorsa, infaz tarihinden itibaren 5 yıllık (veya memnu hakların iadesi kararıyla birlikte 15 yıllık) yasal sürenin dolduğu açıklanmalıdır.
Memnu Hakların İadesinde 3 Yıllık İyi Hal Şartı (5352 s. K. m. 13/A)
Mahkemeden memnu hakların iadesi isteniyorsa, cezanın infazından itibaren 3 yıllık sürenin yeni bir suç işlenmeksizin iyi halli geçirildiği vurgulanmalıdır.
Örnek Taslak Şablon Çerçevesi
========================================================================
[SEÇENEK A: ADLİ SİCİL VE ARŞİV KAYDININ SİLİNMESİ BAŞVURU DİLEKÇESİ]
========================================================================
T.C. ADALET BAKANLIĞI ADLİ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
ANKARA
(Gönderilmek Üzere [İlgili Yer] Cumhuriyet Başsavcılığına)
BAŞVURUDA BULUNAN : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
KİMLİK BİLGİLERİ : Baba Adı: [...] - Ana Adı: [...] - Doğum Yeri ve Tarihi: [... / GG.AA.YYYY]
ADRES VE TELEFON : [Açık Tebligat Adresi ve Cep Telefonu]
VEKİLİ : [Varsa Avukat Adı Soyadı - Adres]
KONU : 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 9 ve m. 12 uyarınca [adli sicil kaydımın / adli sicil arşiv kaydımın] SİLİNMESİ talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. Şahsıma ait güncel adli sicil sorgulamasında; [... Ceza Mahkemesinin] [GG.AA.YYYY] tarihli, [YYYY/... Esas] ve [YYYY/... Karar] sayılı ilamıyla verilen mahkûmiyet hükmünün [adli sicil kaydında / adli sicil arşiv kaydında] yer aldığı görülmektedir (Ek-1).
2. Söz konusu ilama konu cezanın infazı [GG.AA.YYYY] tarihinde tamamlanmıştır [veya denetim süresi iyi halli olarak dolmuştur].
- [Güncel Sicil Silinmesi İse:] 5352 sayılı Kanun m. 9/1-a uyarınca cezanın infazı tamamlanmış olduğundan kaydın güncel adli sicilden silinmesi gerekmektedir (Ek-2: Yerine Getirme Fişi).
- [Arşiv Kaydı Silinmesi İse:] İnfazın tamamlandığı ve kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5352 sayılı Kanun m. 12/1'de öngörülen [5 yıllık / memnu hakların iadesi kararıyla birlikte 15 yıllık] yasal süre dolmuştur.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 9 ve m. 12 hükümleri uyarınca yukarıda bilgileri yazılı ilama ilişkin [adli sicil kaydımın / adli sicil arşiv kaydımın] tamamen SİLİNMESİNE karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]
Başvuruda Bulunan
[Adı Soyadı]
[İmza]
EK: 1- Kimlik Fotokopisi ve Barkodlu Adli Sicil Belgesi
2- Yerine Getirme Fişi (İnfaz Belgesi) / [Varsa Memnu Hakların İadesi Kararı]
========================================================================
[SEÇENEK B: MAHKEMEDEN MEMNU HAKLARIN İADESİ TALEBİ DİLEKÇESİ (m. 13/A)]
========================================================================
[HÜKMÜ VEREN VEYA YERLEŞİM YERİ] [...] CEZA MAHKEMESİNE
DOSYA NO : [Hükmü veren mahkeme ise: YYYY/... E., YYYY/... K.]
TALEPTE BULUNAN : [Adı Soyadı] (TCKN: [...]) - Adres: [...]
KONU : 5352 s. Adli Sicil Kanunu m. 13/A uyarınca YASAKLANMIŞ (MEMNU) HAKLARIN GERİ VERİLMESİ kararı verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR : [... Ceza Mahkemesinin] [YYYY/... E., YYYY/... K.] sayılı ilamı ile verilen cezamın infazı [GG.AA.YYYY] tarihinde tamamlanmıştır. İnfaz tarihinden itibaren 5352 s. K. m. 13/A-1'de öngörülen 3 (üç) yıllık süre geçmiş, bu sürede yeni bir suç işlenmemiş ve hayatım iyi halli olarak sürdürülmüştür. Özel kanunlarda doğan hak yoksunluklarının ortadan kaldırılması ve arşiv kaydımın 15 yıllık sürede silinebilmesi için memnu haklarımın iadesine karar verilmesini arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar
- Adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi başvuruları e-Devlet Kapısı üzerinden ("Adli Sicil Kaydı Düzeltme / Silme Talebi" ekranından) elektronik olarak yapılabileceği gibi, herhangi bir adliyedeki Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Sicil Bürosuna dilekçe verilerek veya Ankara’daki Genel Müdürlüğe APS/iadeli taahhütlü posta gönderilerek de ücretsiz yapılabilir.
- 5 ve 15 yıllık arşiv kaydı silinme süreleri; suçun işlendiği veya mahkeme kararının kesinleştiği tarihten değil, "cezanın infazının tamamlandığı (arşive alınma koşullarının oluştuğu)" tarihten itibaren başlar!
- Adli para cezalarında infaz tarihi, para cezasının son taksitinin vergi dairesine/vezneye ödendiği tarihtir; para cezası ödenmemişse ceza infaz edilmiş sayılmayacağından adli sicil kaydı silinmez.
- TCK m. 51 uyarınca "ertelenmiş hapis cezalarında" ceza, 1 ila 3 yıllık denetim süresinin iyi halli olarak tamamlandığı tarihte infaz edilmiş sayılır (TCK m. 51/8); denetim süresi dolmadan sicilden silinmez.
- Memnu hakların iadesi kararı (5352 s. K. m. 13/A) alındığında karar kesinleşme şerhiyle birlikte Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir ve infazdan itibaren 15 yıl dolmuşsa arşiv kaydı da tamamen silinir.
Sık Sorulan Sorular
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararım 5 yıl dolunca kendiliğinden silinir mi?
HAGB kararları zaten vatandaşların aldığı normal adli sicil (sabıka) belgesinde görünmez; yalnız hâkim ve savcıların gördüğü özel bir sistemde tutulur. 5 yıllık denetim süresi suç işlenmeden dolduğunda, kararı veren mahkemeye kısa bir dilekçe verilerek "düşme kararı" yazdırılması ve HAGB kaydının sistemden düşürülmesi sağlanabilir.
Memnu hakların iadesi kararı almak arşiv kaydını hemen (15 yıl dolmadan) siler mi?
Hayır. Memnu hakların iadesi kararı cezanın infazından 3 yıl sonra alınabilir ve özel kanunlardaki (ruhsat, seçilme, bazı mesleki haklar vb.) ehliyetsizlikleri ileriye dönük ortadan kaldırır; ancak "arşiv kaydının tamamen silinmesi" için 5352 s. Kanun m. 12/1-b uyarınca memnu hakların iadesi kararıyla birlikte infazdan itibaren 15 yılın da dolmuş olması gerekir (karar alınmazsa bu süre 30 yıldır).
Beraat ettiğim bir dava sabıka kaydımda görünür mü?
Hayır. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı (takipsizlik) ve düşme kararları hiçbir zaman adli sicil veya arşiv kaydına işlenmez; yalnız UYAP Vatandaş Portal’da kapanmış dosya olarak görünür.
Adli sicil veya arşiv kaydı silme başvurusu için harç veya avukat zorunluluğu var mıdır?
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne yapılan sicil ve arşiv silme başvuruları tamamen harçsızdır; kişi bizzat kendisi veya vekili aracılığıyla başvuruda bulunabilir.
Bu Dilekçe İle İlgili Kanun, İçtihat ve Hesaplama Araçları
İlgili Çalışma Alanları
İlgili Temel Kanunlar
İlgili Emsal İçtihatlar
Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.