Mesaj yazın

Ceza ve İnfaz Hukuku · 5271 s. CMK m. 160, m. 170, m. 172, m. 173

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara (KYOK) İtiraz Dilekçesi Rehberi (CMK m. 173)

CMK m. 173 uyarınca Cumhuriyet savcılığının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına (KYOK / takipsizlik) 2 haftalık itiraz süresi, eksik soruşturma itirazları ve örnek şablon.

Yasal Dayanak5271 s. CMK m. 160, m. 170, m. 172, m. 173
Görevli ve Yetkili MerciKararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı Ağır Ceza Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hâkimliği
Kanuni Başvuru / Dava SüresiKararın suçtan zarar görene tebliğinden itibaren 2 hafta (7499 s. Kanun değişikliği sonrası)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturmadığı veya kovuşturma olanağının bulunmadığı kanaatine varırsa 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 172 uyarınca Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (uygulamadaki adıyla KYOK veya takipsizlik kararı) verir.

Suçtan zarar gören, CMK m. 173/1 uyarınca bu kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilir (7499 sayılı Kanun ile 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren eski 15 günlük süre "iki hafta" olarak yeknesaklaştırılmıştır).

İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller açıkça belirtilmelidir (CMK m. 173/2). Uygulamada KYOK kararlarının önemli bir kısmı, CMK m. 160’a aykırı biçimde eksik soruşturma yapılmasından (tanıkların dinlenmemesi, kamera/HTS kayıtlarının celp edilmemesi, bilirkişi incelemesi yaptırılmaması) veya uyuşmazlığın hatalı olarak "hukuki ihtilaf" nitelendirilmesinden kaynaklanmaktadır. Sulh Ceza Hâkimliği itirazı yerinde görürse veya soruşturmanın genişletilmesine (CMK m. 173/3) karar verirse dosya yeniden işleme alınır.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

1. Unsur

Yetkili Sulh Ceza Hâkimliği Gösterimi (CMK m. 173/1)

Dilekçe, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı Ağır Ceza Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine hitaben yazılır (Soruşturma bürosu aracılığıyla sunulabilir).

2. Unsur

Soruşturma ve Karar Numaraları ile Tebliğ Tarihi

İtiraz edilen KYOK kararının Soruşturma No, Karar No ve kararın müştekiye/vekiline tebliğ edildiği tarih açıkça belirtilerek itirazın 2 haftalık yasal sürede olduğu gösterilmelidir.

3. Unsur

Eksik Soruşturma İşlemlerinin Somutlaştırılması (CMK m. 160, m. 173/3)

Savcılıkça toplanmayan deliller (dinlenmeyen tanık, incelenmeyen kamera kaydı, alınmayan bilirkişi raporu veya şüpheli ifadesi) madde madde sıralanmalıdır.

4. Unsur

Yeterli Şüphe Ölçütünün Açıklanması (CMK m. 170/2)

İddianame düzenlenmesi için "mutlak kesin kanaat" değil, "yeterli şüphe" arandığı; şüpheden sanık yararlanır ilkesinin soruşturma değil kovuşturma aşamasına ait olduğu vurgulanmalıdır.

5. Unsur

Soruşturmanın Genişletilmesi veya Kararın Kaldırılması İsteği (CMK m. 173/3-4)

Sonuç kısmında öncelikle KYOK kararının kaldırılarak kamu davası açılmasına, aksi kanaatte olunursa CMK m. 173/3 uyarınca soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi talep edilmelidir.

6. Unsur

Suçtan Doğrudan Zarar Görme Sıfatının Açıklanması (CMK m. 173/1)

KYOK kararına itiraz hakkı yalnızca "suçtan zarar gören" kişiye tanındığından, itiraz edenin eylem nedeniyle ne şekilde doğrudan hak ve menfaat kaybına uğradığı dilekçede belirtilmelidir.

Örnek Taslak Şablon Çerçevesi

[İLGİLİ YER] NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
Gönderilmek Üzere
[KARARI VEREN] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

SORUŞTURMA NO     : [YYYY/...] Soruşturma
KARAR NO          : [YYYY/...] Karar

KYOK KARARINA İTİRAZ EDEN
(MÜŞTEKİ)         : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

ŞÜPHELİ           : [Adı Soyadı]

SUÇ               : [Suçun Vasfı]
TEBLİĞ TARİHİ     : [GG.AA.YYYY]

KONU              : [Kararı Veren] Cumhuriyet Başsavcılığının [GG.AA.YYYY] tarihli, [YYYY/...] Sor. ve [YYYY/...] K. sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararının (KYOK) CMK m. 173 uyarınca itirazen kaldırılması ve kamu davası açılması (veya soruşturmanın genişletilmesi) talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. SÜRE YÖNÜNDEN: [Kararı Veren] Cumhuriyet Başsavcılığının yukarıda numarası yazılı KYOK kararı tarafımıza [GG.AA.YYYY] tarihinde tebliğ edilmiş olup, CMK m. 173/1 uyarınca iki haftalık yasal süre içinde itirazlarımızı sunmaktayız.
2. EKSİK SORUŞTURMA İTİRAZLARIMIZ (CMK m. 160):
   Cumhuriyet savcısı CMK m. 160 uyarınca maddi gerçeğin araştırılması için tüm delilleri toplamakla yükümlüdür. Ancak itiraza konu kararda;
   a) Şikâyet dilekçemizde açıkça bildirdiğimiz görgü tanıkları [Tanık Adları]'nın ifadelerine başvurulmamıştır.
   b) Olay yerini gören [Kamera/Bilirkişi/Banka/HTS] kayıtları celp edilmeden ve incelenmeden dosya kapatılmıştır.
   [Varsa: c) Olay salt "sözleşmeden doğan hukuki ihtilaf" olarak nitelendirilmiş, şüphelinin baştan itibaren hileli davranışlarla hareket ettiği hususu araştırılmamıştır.]
3. YETERLİ ŞÜPHE BULUNMAKTADIR (CMK m. 170):
   CMK m. 170/2 uyarınca kamu davası açılması için suçun işlendiği hususunda "yeterli şüphe" bulunması kâfidir. Delillerin takdir ve tartışılması kovuşturma evresinde mahkemenin görevidir. Dosyadaki mevcut deliller kamu davası açılması için yeterli şüpheyi ortaya koymaktadır.

HUKUKİ NEDENLER   : 5271 s. CMK m. 160, m. 170, m. 172, m. 173; Anayasa m. 36 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER   : Soruşturma dosyası kapsamı ve dilekçemiz ekinde sunulan belgeler.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. İtirazımızın kabulü ile [Kararı Veren] Cumhuriyet Başsavcılığının [YYYY/...] Sor., [YYYY/...] K. sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararının CMK m. 173/4 uyarınca KALDIRILMASINA ve şüpheli hakkında kamu davası açılmasına,
2. Hâkimliğiniz aksi kanaatte ise CMK m. 173/3 uyarınca eksik hususların ikmali için SORUŞTURMANIN GENİŞLETİLMESİNE karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                 İtiraz Eden Müşteki (veya Vekili)
                                                          [Adı Soyadı]
                                                             [İmza]

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

  • 7499 sayılı Kanun (8. Yargı Paketi) değişikliği ile 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren CMK m. 173/1’deki 15 günlük itiraz süresi "iki hafta" olarak değiştirilmiştir; süre hesabı gün olarak değil hafta olarak (tebliğ gününe karşılık gelen iki hafta sonraki günün mesai bitimi) yapılır.
  • Sulh Ceza Hâkimliği KYOK itirazını reddederse bu karar kesindir; ancak kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir veya CMK m. 309 uyarınca Adalet Bakanlığı üzerinden kanun yararına bozma talep edilebilir.
  • KYOK kararı kesinleştikten sonra aynı fiil nedeniyle tekrar kamu davası açılabilmesi için CMK m. 172/2 uyarınca "yeni delil" meydana çıkması ve Sulh Ceza Hâkimliğinin bu hususta karar vermesi şarttır.
  • İtirazın reddedilmesi hâlinde CMK m. 173/6 uyarınca itiraz edene bu nedenle yapılan giderler yükletilir.
  • Yalnızca ihbarda bulunan ve suçtan doğrudan zarar görmeyen kişilerin (ihbar edenin) KYOK kararına itiraz hakkı bulunmamaktadır; itiraz hakkı "suçtan zarar gören" kişiye aittir.

Sık Sorulan Sorular

Takipsizlik (KYOK) kararına itiraz süresi kaç gündür ve ne zaman başlar?

CMK m. 173/1 uyarınca itiraz süresi, kararın suçtan zarar görene (veya vekiline) usulüne uygun olarak tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır.

Sulh Ceza Hâkimliği KYOK itirazını kabul ederse süreç nasıl işler?

Sulh Ceza Hâkimliği istemi yerinde bulursa CMK m. 173/4 uyarınca Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye vermek zorundadır. Eğer hâkimlik CMK m. 173/3 uyarınca soruşturmanın genişletilmesine karar verirse eksik deliller toplanır ve ardından yeniden karar verilir.

Takipsizlik kararına yapılan itiraz Sulh Ceza Hâkimliğince reddedilirse üst mahkemeye gidilebilir mi?

Sulh Ceza Hâkimliğinin KYOK itirazının reddine ilişkin kararı olağan kanun yolları bakımından kesindir. Ancak etkili soruşturma yükümlülüğünün veya adil yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla tebliğden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Takipsizlik kararı kesinleştikten sonra sonradan yeni bir tanık veya kamera kaydı çıkarsa ne yapılır?

CMK m. 172/2 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak "yeni delil" elde edilirse, Cumhuriyet savcısı veya suçtan zarar gören Sulh Ceza Hâkimliğine başvurarak soruşturmanın yeniden açılmasını talep edebilir.

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.

Mesaj yazın