Kavramın Tanımı ve Hukuki Çerçevesi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 172/1 uyarınca Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması (örneğin şikâyet süresinin geçmesi, dava zamanaşımının dolması, şüphelinin ölümü, uzlaşma veya önödemenin gerçekleşmesi) hallerinde "kovuşturmaya yer olmadığına" (uygulamadaki adıyla KYOK veya takipsizlik) karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye tebliğ edilir ve kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak "yeni delil" elde edilmedikçe ve bu hususta Sulh Ceza Hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz (CMK m. 172/2). Ancak Cumhuriyet savcısının takdir yetkisini kullanarak (etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık sebeplerinin varlığında - CMK m. 171) verdiği KYOK kararları bu kuralın istisnasını oluşturur.
CMK m. 173/1 uyarınca suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta (7499 sayılı Kanun ile 01.06.2024'ten itibaren 15 gün yerine 2 hafta olarak yeknesaklaştırılmıştır) içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilir. İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. Sulh Ceza Hâkimliği soruşturmanın genişletilmesine (eksik delillerin toplanmasına) karar verebileceği gibi, yeterli neden varsa istemi kabul ederek Cumhuriyet başsavcılığına iddianame düzenlemesi için dosyayı gönderebilir veya itirazı reddedebilir.
Şartları ve Uygulama İlkeleri
- Yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmaması veya kovuşturma şartlarının gerçekleşmemesi halinde Cumhuriyet savcısınca verilir (CMK m. 172).
- Suçtan zarar gören, KYOK kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde yetkili Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m. 173/1).
- İtirazın reddedilmesi veya süresinde itiraz edilmemesi halinde, aynı fiilden tekrar soruşturma yapılabilmesi için "yeni delil" ve Sulh Ceza Hâkimliği kararı şarttır (CMK m. 172/2).
- Hukuki uyuşmazlık niteliğindeki (sözleşmeden kaynaklanan alacak vb.) şikâyetlerde suç unsuru oluşmadığından KYOK kararı verilir.
- Sulh Ceza Hâkimliğinin KYOK itirazının reddine ilişkin kararları kesin nitelikte olup koşulları varsa kanun yararına bozma (CMK m. 309) veya AYM bireysel başvuru yoluna konu edilebilir.
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK / Takipsizlik) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Takipsizlik (KYOK) kararına sadece şikâyetçi mi yoksa suçtan zarar gören herkes mi itiraz edebilir?
CMK m. 173/1 uyarınca itiraz hakkı "suçtan zarar görene" tanınmıştır. Yalnızca suç ihbarında bulunan ancak suçtan doğrudan doğruya hak ve menfaati zedelenmeyen kişilerin KYOK kararına itiraz hakkı bulunmamaktadır.
Takipsizlik kararına yapılan itiraz Sulh Ceza Hâkimliğince reddedilirse başka hangi hukuki yola başvurulabilir?
Sulh Ceza Hâkimliğinin itirazın reddine dair kararı olağan kanun yolları bakımından kesindir. Ancak kararda açık bir hukuka aykırılık varsa CMK m. 309 uyarınca Adalet Bakanlığı üzerinden Yargıtay'a "kanun yararına bozma" başvurusu yapılabilir veya etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlali iddiasıyla kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulabilir.
Soruşturmanın yeniden açılmasını sağlayan "yeni delil" ne demektir?
Yeni delil; KYOK kararı verildiği sırada soruşturma dosyasında mevcut olmayan ya da mevcut olup da değerlendirilmemiş bulunan ve diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde şüpheli hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturabilecek nitelikteki (yeni tanık, kamera kaydı, bilirkişi bulgusu vb.) delildir.
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK / Takipsizlik) İle İlgili Kanun, İçtihat ve Hesaplama Rehberleri
İlgili Çalışma Alanları
İlgili Temel Kanunlar
İlgili Hesaplama Araçları
Bu madde Türk hukuku mevzuatı çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki görüş niteliği taşımaz.