Anayasa Mahkemesi (AYM) Bireysel Başvuru Formu ve Hazırlama Rehberi (6216 s. K. m. 45-51)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Anayasa m. 148/3 ve 6216 sayılı Kanun m. 45 uyarınca herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir.

Bireysel başvuruda bulunulabilmesi için ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının (itiraz, istinaf, temyiz) tamamının başvurucu tarafından usulüne uygun olarak tüketilmiş olması şarttır (6216 s. K. m. 45/2). Bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz (30) gün içinde yapılmalıdır (6216 s. K. m. 47/5).

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru serbest bir dilekçeyle değil, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü ekinde yer alan resmi "Bireysel Başvuru Formu" kullanılarak (veya UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik ortamda) yapılmak zorundadır. Aşağıda resmi formun zorunlu bölümlerine yazılması gereken hukuki metin şablonu ve kabul edilebilirlik kriterleri yer almaktadır.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

[ANAYASA MAHKEMESİ RESMİ BİREYSEL BAŞVURU FORMU İÇERİK TASLAĞI]

I. BAŞVURUCU VE TEMSİLCİ BİLGİLERİ
Başvurucu Adı Soyadı : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
Adres                : [Açık Tebligat Adresi]
Vekili (Avukat)      : [Avukat Adı Soyadı - Baro Sicil No - Adres - UETS Adresi]

II. OLAY VE OLGULARIN KRONOLOJİK ÖZETİ (Form Bölüm II)
1. Başvurucu hakkında [İlk Derece Mahkemesi]'nin [YYYY/...] E. sayılı dosyasında yürütülen yargılamada [Olayın kısa ve nesnel özeti yazılır].
2. İlk derece mahkemesi [GG.AA.YYYY] tarihli ve [YYYY/...] K. sayılı kararıyla [Karar sonucu] hükmetmiştir (Ek-1).
3. Bu karara karşı başvurucu tarafından yapılan istinaf başvurusu [Bölge Adliye/İdare Mahkemesi]'nin [GG.AA.YYYY] tarihli kararıyla; temyiz başvurusu ise [Yargıtay/Danıştay ... Dairesi]'nin [GG.AA.YYYY] tarihli ve [YYYY/...] E., [YYYY/...] K. sayılı ilamıyla reddedilerek hüküm kesinleşmiştir (Ek-2).
4. SÜRE VE BAŞVURU YOLLARININ TÜKETİLMESİ: Nihai karar başvurucu vekiline [GG.AA.YYYY] tarihinde e-tebligatla tebliğ edilmiş (veya UYAP'tan öğrenilmiş) olup, 6216 s. Kanun m. 47/5 uyarınca 30 günlük yasal süre içinde bireysel başvuru yapılmaktadır (Ek-3: Tebliğ mazbatası).

III. ANAYASAL HAK İHLALİ İDDİALARI VE GEREKÇELERİ (Form Bölüm III)
1. İHLAL EDİLEN HAK: Anayasa'nın 36. maddesinde (ve AİHS m. 6'da) güvence altına alınan ADİL YARGILANMA HAKKI (Gerekçeli Karar Hakkı / Silahların Eşitliği ve Çelişmeli Yargılama İlkesi) [veya Anayasa m. 35 Mülkiyet Hakkı / Anayasa m. 19 Kişi Hürriyeti ve Güvenliği Hakkı].
2. İHLAL GEREKÇESİ:
   Derece mahkemesi yargılaması sırasında başvurucu tarafından davanın sonucunu doğrudan etkileyecek nitelikte olan [Somut savunma, itiraz veya delil belirtilir] açıkça ileri sürülmüş olmasına rağmen, ne ilk derece mahkemesi ne de kanun yolu mercileri bu esaslı iddiayı karşılayan yeterli ve ilgili bir gerekçe ortaya koymuştur. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatlarına göre davanın sonucuna etkili iddiaların mahkemelerce yanıtsız bırakılması Anayasa m. 36 kapsamındaki gerekçeli karar hakkını ihlal etmektedir.

IV. SONUÇ VE TALEPLER (Form Bölüm V)
1. Anayasa'nın [36. / 35. / 19.] maddesinin İHLAL EDİLDİĞİNİN TESPİTİNE,
2. 6216 s. Kanun m. 50/2 uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın bir örneğinin YENİDEN YARGILAMA yapılmak üzere [İlgili İlk Derece Mahkemesi]'ne gönderilmesine,
3. Başvurucu lehine [Tutar] TL maddi ve [Tutar] TL manevi tazminat ile yargılama giderlerine (başvuru harcı ve vekâlet ücreti) hükmedilmesine karar verilmesi arz ve talep olunur. [GG.AA.YYYY]

                                                        Başvurucu (veya Vekili)
                                                            [Adı Soyadı]
                                                               [İmza]

EKLER DİZİNİ: 1- Kimlik Fotokopisi / Onaylı Vekâletname, 2- Başvuru Harcı Makbuzu, 3- Derece Mahkemesi Kararları, 4- Nihai Karar Tebliğ/Öğrenme Belgesi.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• 30 günlük bireysel başvuru süresinin başlangıcında Yargıtay/Danıştay veya BAM nihai kararının tebliğinden önce avukat veya vatandaş tarafından UYAP üzerinden kararın açılıp okunduğu tarih (öğrenme tarihi) esas alınabilmektedir; bu nedenle nihai karar UYAP’a düştüğü günden itibaren 30 günlük süre kaçırılmamalıdır!
• Anayasa Mahkemesi bir "dördüncü derece temyiz mahkemesi (kanun yolu mercii)" değildir; derece mahkemelerinin delil takdirindeki veya hukuk kurallarını yorumlamasındaki bariz takdir hatası veya açık keyfilik içermeyen iddiaları "açıkça dayanaktan yoksunluk" nedeniyle kabul edilemez bulur.
• Başvurucunun yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike bulunması (örneğin sınır dışı edilme / deport kararı veya acil sağlık tedbiri) halinde AYM İçtüzüğü m. 73 uyarınca "Tedbir Talebi" formun ilk sayfasında açıkça belirtilmelidir.

Sık Sorulan Sorular