Mesaj yazın

İcra, Borçlar ve Kira Hukuku · 6100 s. HMK m. 109/4, m. 176-182 (m. 107 Mülga: 7589 s. K.); 492 s. Harçlar Kanunu m. 28

Kısmi Davada Talep Artırım (HMK m. 109/4) ve Islah Dilekçesi Rehberi (HMK m. 176-182)

7589 sayılı Kanunla eklenen HMK m. 109/4 (kısmi davada ıslah gerekmeksizin talep artırımı ve zamanaşımının dava tarihinde kesilmesi), HMK m. 176-182 ıslah ve 31.07.2026 öncesi derdest davalarda mülga HMK m. 107 uygulaması.

Yasal Dayanak6100 s. HMK m. 109/4, m. 176-182 (m. 107 Mülga: 7589 s. K.); 492 s. Harçlar Kanunu m. 28
Görevli ve Yetkili MerciDavanın görülmekte olduğu Mahkeme
Kanuni Başvuru / Dava SüresiTahkikatın sona ermesine kadar (Bozma veya kaldırma kararından sonra tahkikat devam ediyorsa HMK m. 177/2 uyarınca da ıslah yapılabilir)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi, RG 31.07.2026 / 33326) m. 19 ile 6100 sayılı HMK m. 107 (belirsiz alacak davası) yürürlükten kaldırılmış ve m. 20 ile HMK m. 109’a 4. fıkra (HMK m. 109/4) eklenmiştir. Yeni HMK m. 109/4 uyarınca alacağın sadece bir kısmının dava edildiği kısmi davalarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına (ve ıslaha) tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar "TALEP ARTIRIM DİLEKÇESİ" ile artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da "dava tarihinden itibaren" kesilmiş sayılır (31.07.2026 tarihinden önce açılmış olan belirsiz alacak davaları ise HMK Geçici m. 1/10 uyarınca mülga HMK m. 107 hükümlerine göre sonuçlandırılır).

HMK m. 176 ve devamında düzenlenen "ISLAH" ise tarafların yapmış oldukları usul işlemlerini tamamen veya kısmen düzeltmesini sağlayan genel kurumdur. HMK m. 176/2 uyarınca aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir. 7251 sayılı Kanun ile HMK m. 177/2’de yapılan değişiklik uyarınca, Yargıtayın bozma kararından veya Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması halinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir (ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz).

Hem HMK m. 109/4 talep artırım dilekçesinin hem de HMK m. 176 ıslah dilekçesinin hukuki sonuç doğurabilmesi için, artırılan tutar üzerinden hesaplanan nispi tamamlama/ıslah harcının mahkeme veznesine yatırılması zorunludur!

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

1. Unsur

Başlangıçta Talep Edilen Tutar, Artırılan Tutar ve Yeni Toplam Dava Değeri

Her bir alacak kalemi (örn. kıdem tazminatı, fazla mesai, maddi tazminat) için dava dilekçesindeki tutar, bilirkişi raporundaki tutar, artırılan miktar ve ulaşılan yeni toplam talep tablo halinde kuruşu kuruşuna gösterilmelidir.

2. Unsur

Hukuki Dayanağın Belirtilmesi (HMK m. 109/4 Talep Artırımı / HMK m. 176 Islah)

Kısmi davada 7589 sayılı Kanunla eklenen HMK m. 109/4 kapsamında bir defaya mahsus talep artırımı mı, HMK m. 176 kapsamında ıslah mı yoksa 31.07.2026 öncesi açılmış derdest davada HMK Geçici m. 1/10 (mülga m. 107) kapsamında artırım mı yapıldığı açıkça belirtilmelidir.

3. Unsur

Faiz Türü ve Faiz Başlangıç Tarihleri

Haksız fiil ve kıdem tazminatı alacaklarında olay/fesih tarihinden, dava öncesi temerrüt ihtarı bulunan alacaklarda temerrüt tarihinden, diğer alacaklarda ise dava ve artırım/ıslah hükümlerine göre faiz işletilmesi talep edilmelidir.

4. Unsur

Tamamlama / Islah Harcının Yatırılması

Artırılan toplam değer üzerinden binde 68,31’in dörtte biri (ölüm ve cismani zararlarda 1/20’si) tutarındaki peşin tamamlama/ıslah harcı vezneye yatırılmalı ve makbuz dilekçeye eklenmelidir.

Örnek Taslak Şablon Çerçevesi

[DAVANIN GÖRÜLDÜĞÜ] [...]. [İŞ / ASLİYE HUKUK / ASLİYE TİCARET] MAHKEMESİNE

DOSYA NO          : [YYYY/...] Esas

TALEP ARTIRIM / ISLAHTA
BULUNAN DAVACI    : [Adı Soyadı]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

KARŞI TARAF
(DAVALI)          : [Adı Soyadı / Unvanı]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı]

ARTIRILAN DEĞER   : [Artırılan Toplam Tutar] TL (Önceki Dava Değeri: [İlk Tutar] TL -> Yeni Toplam Dava Değeri: [Toplam Tutar] TL)
KONU              : Dosyaya sunulan [GG.AA.YYYY] tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda HMK m. 109/4 [veya HMK m. 176 vd. / 31.07.2026 öncesi davalarda Geçici m. 1/10] uyarınca dava değerimizin [Artırılan Tutar] TL artırılarak toplam [Yeni Toplam Tutar] TL'ye çıkarılması (Talep Artırım / Islah) dilekçemizdir.

AÇIKLAMALAR       :
1. Mahkemenizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasında açmış olduğumuz davada, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla toplam [İlk Tutar] TL talep edilmişti.
2. Dosyaya sunulan [GG.AA.YYYY] tarihli hesap bilirkişisi raporunda müvekkilin net alacakları hesaplanmış olup, bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda (aleyhimize olan hususlara itirazlarımız saklı kalmak kaydıyla) HMK m. 109/4 uyarınca taleplerimizi aşağıdaki şekilde artırmaktayız:
   a) [Alacak Kalemi 1, örn: Kıdem Tazminatı]: Dava dilekçesinde [İlk Tutar] TL olarak talep edilen alacağımızı [Artırılan Tutar] TL artırarak toplam [Yeni Tutar] TL'ye,
   b) [Alacak Kalemi 2, örn: Fazla Mesai / Maddi Tazminat]: Dava dilekçesinde [İlk Tutar] TL olarak talep edilen alacağımızı [Artırılan Tutar] TL artırarak toplam [Yeni Tutar] TL'ye çıkarmaktayız.
3. Artırılan toplam [Artırılan Toplam Tutar] TL üzerinden hesaplanan nispi tamamlama / ıslah harcı mahkeme veznesine yatırılmış olup makbuzu ekte sunulmuştur.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle talep artırım / ıslah beyanımızın kabulü ile;
1. [Alacak Kalemi 1] alacağımızın toplam net [Yeni Tutar] TL'sinin [Fesih/Olay/Temerrüt/Dava] tarihinden itibaren işleyecek [en yüksek banka mevduat / yasal / avans] faiziyle,
2. [Alacak Kalemi 2] alacağımızın toplam net [Yeni Tutar] TL'sinin işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                        Davacı Vekili
                                                        [Adı Soyadı]
                                                           [İmza]

EK: Tamamlama / Islah Harcı Tahsilat Makbuzu

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

  • 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) ile HMK m. 109’a eklenen 4. fıkra uyarınca; kısmi davada talep konusu aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir ve bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da "dava tarihinden itibaren" kesilmiş sayılır.
  • Manevi tazminat bölünemez nitelikte olduğundan kısmi davaya konu edilemez; manevi tazminat sonradan talep artırımı veya ıslah yoluyla artırılamaz.
  • Talep artırım veya ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmesi ve artırılan değer üzerinden peşin nispi harcın tamamlanması zorunludur.

Sık Sorulan Sorular

Bozma kararından sonra ilk derece mahkemesinde ıslah yapılabilir mi?

7251 sayılı Kanunla HMK m. 177/2’de yapılan değişiklik uyarınca; Yargıtayın bozma kararından veya Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar (daha önce ıslah hakkı kullanılmamışsa) ıslah yapılabilir.

Islah harcını yatırmazsam ıslah dilekçem geçerli olur mu?

HMK m. 181 uyarınca mahkemece verilen kesin süre içinde ıslah harcı (ve varsa gideri) yatırılmazsa, ıslah hiç yapılmamış gibi davaya ilk dava dilekçesindeki miktar üzerinden devam edilir.

Mesaj yazın