Mesaj yazın

İcra, Borçlar ve Kira Hukuku · 2918 s. KTK m. 85, m. 90, m. 97, m. 109; 6098 s. TBK m. 49-56; 6102 s. TTK m. 5/A; 5684 s. Sigortacılık K. m. 30

Trafik Kazası Sigorta Şirketi Başvuru ve Tazminat Dava Dilekçesi Rehberi (KTK m. 97)

2918 s. KTK m. 97 uyarınca trafik kazası değer kaybı, iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatı için zorunlu sigorta şirketi başvuru dilekçesi ve dava/tahkim rehberi.

Yasal Dayanak2918 s. KTK m. 85, m. 90, m. 97, m. 109; 6098 s. TBK m. 49-56; 6102 s. TTK m. 5/A; 5684 s. Sigortacılık K. m. 30
Görevli ve Yetkili MerciÖnce İlgili Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru (KTK m. 97); ardından Sigorta Tahkim Komisyonu veya Asliye Ticaret / Asliye Hukuk Mahkemesi
Kanuni Başvuru / Dava SüresiSigorta şirketine başvurudan sonra 15 gün bekleme süresi (KTK m. 97); genel zamanaşımı zararı ve faili öğrenmeden 2 yıl ve her hâlde 10 yıl (yaralanmalı/ölümlü kazalarda uzamış ceza zamanaşımı - KTK m. 109/2)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Trafik kazalarından kaynaklanan maddi (araç değer kaybı, hasar onarım bedeli, geçici ve sürekli iş göremezlik/maluliyet tazminatı, tedavi giderleri, ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı) ve manevi tazminat taleplerinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 85 vd. ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 49-56 hükümleri birlikte uygulanır. Kusurlu aracın sürücüsü, işleteni (maliki) ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS - Trafik Sigortası) poliçe limitleri dahilinde zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.

2918 sayılı KTK m. 97 hükmü, sigorta şirketine karşı yapılacak başvurularda çok önemli bir özel dava şartı öngörmüştür: Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna (veya Sigorta Tahkim Komisyonuna) gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması şarttır! Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir.

Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılıp 15 günlük yasal bekleme süresi tamamlandıktan sonra; uyuşmazlık mahkemede dava konusu edilecekse 6102 sayılı TTK m. 5/A uyarınca ayrıca ticari dava şartı arabuluculuk sürecinin işletilmesi ve Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılması gerekir. Buna karşılık Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılacak başvurularda arabulucuya başvuru şartı aranmamaktadır.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

1. Unsur

Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru ve Tebliğ İspatı (KTK m. 97)

Sigorta şirketine yapılan başvurunun KEP (Kayıtlı Elektronik Posta), iadeli taahhütlü posta veya noter aracılığıyla yapılarak başvuru/tebliğ tarihinin resmi olarak belgelendirilmesi zorunludur.

2. Unsur

Kaza, Kusur ve Poliçe Bilgilerinin Gösterilmesi

Kaza tarihi, yeri, karışan araçların plakaları, Kaza Tespit Tutanağı veya bilirkişi kusur durumu ile kusurlu aracın ZMSS (Trafik Sigortası) poliçe numarası açıkça belirtilmelidir.

3. Unsur

Talep Edilen Tazminat Kalemlerinin Somutlaştırılması

Başvurunun araç değer kaybı, hasar bedeli, sürekli iş göremezlik (maluliyet), geçici iş göremezlik veya destekten yoksun kalma tazminatı kalemlerinden hangilerine ilişkin olduğu net biçimde yazılmalıdır.

4. Unsur

Zorunlu Başvuru Eklerinin Sunulması

Kaza tespit tutanağı, ruhsat, ekspertiz/onarım fotoğrafları; bedensel zararlarda ise Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu (ÇÖZGER/Erişkin Yönetmeliğine uygun heyet raporu) ve epikriz belgeleri eklenmelidir.

5. Unsur

Hak Sahibi IBAN Bilgisi ve Temerrüt İhtarı

Ödemenin yapılacağı hak sahibine (veya ahzu kabz yetkili vekiline) ait IBAN numarası yazılmalı ve 15 günlük yasal sürede ödeme yapılmazsa temerrüt faiziyle birlikte Sigorta Tahkim / dava yoluna gidileceği ihtar edilmelidir.

6. Unsur

Dava Aşamasında Görevli Mahkeme ve Zorunlu Arabuluculuk (TTK m. 4, m. 5/A)

Dava sigorta şirketine (veya sigorta şirketiyle birlikte işleten/sürücüye) karşı açılıyorsa görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup dava öncesi ticari arabuluculuk son tutanağının sunulması şarttır.

Örnek Taslak Şablon Çerçevesi

          [SİGORTA ŞİRKETİ UNVANI] GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE (HASAR DEPARTMANINA)
              (KTK m. 97 Uyarınca Dava / Tahkim Şartı Yazılı Başvurudur)

BAŞVURUDA BULUNAN
(ZARAR GÖREN)     : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres - KEP / E-Posta]

KUSURLU ARAÇ VE
POLİÇE BİLGİLERİ  : Plaka: [Kusurlu Araç Plakası] - ZMSS Poliçe No: [Poliçe Numarası]
                    Sigortalı / Sürücü: [Adı Soyadı]
ZARAR GÖREN ARAÇ  : Plaka: [Zarar Gören Araç Plakası] (Varsa)
KAZA TARİHİ       : [GG.AA.YYYY]

KONU              : [GG.AA.YYYY] tarihli trafik kazası nedeniyle oluşan [Araç Değer Kaybı ve Hasar Bedeli / Sürekli ve Geçici İş Göremezlik Tazminatı / Destekten Yoksun Kalma Tazminatı] alacağımızın 2918 s. KTK m. 97 uyarınca 15 gün içinde ödenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. KAZA VE KUSUR DURUMU: [GG.AA.YYYY] tarihinde şirketiniz nezdinde [Poliçe No] sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçesi ile sigortalı bulunan [Plaka] plakalı aracın sürücüsü [Adı Soyadı]'nın kusuru ile meydana gelen trafik kazasında; müvekkile ait [Plaka] plakalı araçta ağır hasar ve değer kaybı meydana gelmiştir [veya müvekkil yaralanarak malul kalmıştır].
2. ZARAR KALEMLERİ VE SİGORTACININ SORUMLULUĞU:
   a) [Araç Hasarı / Değer Kaybı İse:] Kaza sonucunda müvekkilin aracında onarım gören parçalar nedeniyle TRAMER kayıtlarına geçen hasar oluşmuş ve aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde gerçek değer kaybı meydana gelmiştir.
   b) [Bedensel Zarar İse:] Kaza nedeniyle yaralanan müvekkil hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporuna göre [%...] oranında sürekli iş göremezlik (maluliyet) ve [...] gün geçici iş göremezlik oluşmuştur.
3. ÖDEME TALEBİ VE TEMERRÜT İHTARI:
   2918 sayılı KTK m. 85, m. 90 ve m. 97 hükümleri uyarınca müvekkilin uğradığı [Zarar Türü] zararının hesaplanarak işbu başvurumuzun şirketinizce tebellüğ edildiği tarihten itibaren en geç 15 (on beş) gün içinde aşağıda belirtilen IBAN hesabına ödenmesini, 15 günlük yasal süre içinde ödeme yapılmaması veya eksik ödeme yapılması halinde temerrüde düşmüş sayılacağınızı ve alacağın tahsili için Sigorta Tahkim Komisyonuna / Mahkemeye başvurulacağını vekâleten ihtar ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

ÖDEME YAPILACAK HESAP : [Banka Adı] - [Hak Sahibi / Vekili Adı Soyadı] - IBAN: [TR...]

                                                 Başvuruda Bulunan Vekili
                                                      [Adı Soyadı]
                                                         [İmza]

EKLER:
1. Kaza Tespit Tutanağı ve İfade Tutanakları,
2. Araç Ruhsat Fotokopisi, Ekspertiz Raporu, Onarım Faturaları ve Hasar Fotoğrafları,
3. [Bedensel Zararda: Epikriz, Adli Muayene Raporu, Sağlık Kurulu Maluliyet Raporu, Gelir Belgesi],
4. Vekâletname Örneği.

------------------------------------------------------------------------
        [MAHKEME DAVASI AÇILACAKSA BAŞLIK VE SONUÇ İSTEM ÖZETİ]
[İLGİLİ YER] NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE
DAVACI : [Adı Soyadı] - DAVALILAR : 1- [... Sigorta A.Ş.] 2- [İşleten/Malik] 3- [Sürücü]
KONU   : KTK m. 97 başvurusu ve TTK m. 5/A arabuluculuk süreci sonunda ödenmeyen (HMK m. 107 uyarınca belirsiz alacak olarak) şimdilik [Tutar] TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden temerrüt, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal/avans faiziyle müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) tahsili ile [Sürücü ve İşletenden] [Tutar] TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsili talebidir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

  • KTK m. 97 uyarınca sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmadan ve 15 günlük bekleme süresi dolmadan doğrudan dava açılırsa veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulursa, talep "dava şartı yokluğundan" usulden reddedilir!
  • Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) kural olarak yalnızca maddi ve bedensel zararları poliçe limitleri dahilinde karşılar; poliçede ek "İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) manevi tazminat klozu" yoksa trafik sigortasından manevi tazminat talep edilemez. Manevi tazminat kusurlu aracın sürücüsünden ve işleteninden (malikinden) talep edilir.
  • Yaralanmalı veya ölümlü trafik kazalarında eylem aynı zamanda Türk Ceza Kanunu uyarınca suç (taksirle yaralama TCK m. 89 veya taksirle öldürme TCK m. 85) teşkil ettiğinden, KTK m. 109/2 gereğince 2 yıllık süre değil, 8 veya 15 yıllık "uzamış ceza dava zamanaşımı" süresi uygulanır (sadece maddi hasarlı kazalarda ise zararı ve faili öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde 10 yıldır).
  • Anayasa Mahkemesinin iptal kararları sonrasında gerek araç değer kaybı gerekse sürekli iş göremezlik ve destekten yoksun kalma tazminatlarının hesabında Genel Şartlardaki kısıtlayıcı matbu formüller değil, Türk Borçlar Kanunu’nun "gerçek zarar" ilkesi ve Yargıtay’ın yerleşik hesaplama ilkeleri (TRH 2010 yaşam tablosu ve gerçek rayiç değer farkı) esas alınmaktadır.
  • Sigorta şirketine karşı dava açılacaksa hem KTK m. 97 yazılı başvurusu hem de TTK m. 5/A ticari arabuluculuk şartı tamamlanmalıdır; Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulacaksa sadece KTK m. 97 yazılı başvurusu ve 15 günlük sürenin beklenmesi yeterlidir.

Sık Sorulan Sorular

Trafik kazası tazminatı için mahkemede dava açmak mı yoksa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak mı daha hızlıdır?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurular (sigorta şirketine karşı olan maddi/bedensel tazminat ve değer kaybı talepleri), hakemlerce dosya üzerinden incelendiğinden genel mahkemelere kıyasla çok daha kısa sürede sonuçlanmaktadır. Ancak manevi tazminat (İMM klozu yoksa) ve yalnız sürücü/işletene yöneltilecek talepler genel mahkemelerde görülür.

Sigorta şirketi başvurum üzerine kısmi bir ödeme yaptı, kalan gerçek zararım için dava açabilir miyim?

Evet. KTK m. 111 uyarınca karayolları trafik kanunu hükümlerine göre öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; yetersiz veya fahiş ölçüde düşük ödemelere ilişkin ibranameler de kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilir ve bakiye gerçek zarar talep edilebilir.

Sigorta şirketinin temerrüt faizi ne zaman işlemeye başlar?

Sigorta şirketi, zarar görenin gerekli belgelerle birlikte yaptığı yazılı başvurunun kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 8 iş günü (KTK m. 99) / 15 gün (KTK m. 97) içinde ödeme yapmazsa bu sürenin sonunda temerrüde düşer ve bu tarihten itibaren faiz ödemekle yükümlü olur. Kusurlu sürücü ve işleten için ise faiz doğrudan kaza (haksız fiil) tarihinden itibaren işler.

Kazada kusurlu olan araç sürücüsü vefat etmişse yakınları destekten yoksun kalma tazminatı alabilir mi?

Kazada tam kusurlu olan sürücünün kendi kusurundan dolayı yakınları aracın kendi trafik sigortasından destekten yoksun kalma tazminatı talep edemezler (Yargıtay İBK 2020/3 E., 2021/3 K. ve güncel içtihatlar). Ancak karşı araç sürücüsünün de kazada kusuru varsa, karşı aracın kusuru oranında karşı tarafın sigortasından ve işleteninden tazminat talep edilebilir.

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.

Mesaj yazın