Mesaj yazın

Miras, Aile ve Kişiler Hukuku · 6098 s. TBK m. 19; 4721 s. TMK m. 706, m. 1025; 01.04.1974 T. ve 1/2 s. Yargıtay İBK

Tapu İptali ve Tescil (Muris Muvazaası / Mirastan Mal Kaçırma) Dava Dilekçesi Rehberi

01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı Yargıtay İBK ve TBK m. 19 uyarınca muris muvazaasına (mirastan mal kaçırma) dayalı tapu iptali ve miras payı oranında tescil (terditli tenkis) dava dilekçesi ve ihtiyati tedbir talebi şablonu.

Yasal Dayanak6098 s. TBK m. 19; 4721 s. TMK m. 706, m. 1025; 01.04.1974 T. ve 1/2 s. Yargıtay İBK
Görevli ve Yetkili MerciTaşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi (HMK m. 2, m. 12 - Kesin Yetki)
Kanuni Başvuru / Dava SüresiZamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir (Mirasbırakanın ölümünden sonra her zaman açılabilir)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davası, mirasbırakanın (murisin) gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, mirasçılarından mal kaçırmak ve onları miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla tapu müdürlüğünde görünüşte "satış" veya "ölünceye kadar bakma sözleşmesi" göstererek devretmesi halinde açılan davadır. 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar bu davayı tek başına kendi miras payı oranında açabilir.

Dava dilekçesi hazırlanırken davalının taşınmazı yargılama sırasında iyiniyetli üçüncü kişilere devretmesini (TMK m. 1023) önlemek amacıyla mutlaka HMK m. 389 vd. uyarınca "dava konusu taşınmazın tapu kaydına üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR konulması" talep edilmelidir.

Ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 1. Hukuk Dairesi uygulaması doğrultusunda, muvazaa iddiasının kanıtlanamaması ihtimaline binaen dava dilekçesinde terditli (kademeli - HMK m. 111) olarak TMK m. 560 vd. uyarınca "tenkis (saklı payın tamamlanması)" talebine yer verilmesi hak kaybını önleyen önemli bir usul güvencesidir.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

1. Unsur

Kesin Yetkili ve Görevli Mahkeme (HMK m. 2, m. 12)

Taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi kesin yetkilidir; birden fazla taşınmaz varsa birinin bulunduğu yer mahkemesinde diğerleri hakkında da dava açılabilir (HMK m. 12/3).

2. Unsur

İhtiyati Tedbir (Devir ve Temlikin Önlenmesi) Talebi (HMK m. 389)

Davalının yargılama sürerken taşınmazı üçüncü kişilere satmasını engellemek için teminatsız (veya uygun teminatla) tapu kaydına ihtiyati tedbir konulması açıkça istenmelidir.

3. Unsur

Miras Payı Oranında İptal ve Tescil (Terditli Tenkis) İsteği

Davacı tek başına dava açıyorsa "veraset ilamındaki miras payı oranında tapu kaydının iptali ile adına tescilini", bu mümkün olmazsa terditli olarak "tenkisini" talep etmelidir.

4. Unsur

7445 Sayılı Kanun Kapsamında İhtiyari/Dava Şartı Arabuluculuk Ayrımı

Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davaları ortaklığın giderilmesi niteliğinde olmadığından zorunlu arabuluculuğa tabi değildir; doğrudan dava açılabilir.

5. Unsur

Muvazaayı Gösteren Vakıaların Somutlaştırılması (1974/1-2 İBK Kriterleri)

Mirasbırakanın mali durumu (satmaya ihtiyacının olmaması), davalının alım gücünün bulunmaması, tapudaki satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fahiş fark ve aile içi ilişkiler somut delilleriyle açıklanmalıdır.

6. Unsur

Harca Esas Dava Değerinin Gösterilmesi (492 s. Harçlar K. m. 16)

Dava değeri, taşınmazın toplam değeri üzerinden davacının miras payına isabet eden tutar olarak gösterilmeli ve nispi peşin harç yatırılmalıdır (keşiften sonra eksik harç tamamlanır).

Örnek Taslak Şablon Çerçevesi

[TAŞINMAZIN BULUNDUĞU YER] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR

DAVACI            : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

DAVALI            : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]

DAVA DEĞERİ       : [Miras Payına İsabet Eden Başlangıç Değeri] TL (Keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu belirlenecek gerçek değer üzerinden harcı tamamlanmak üzere)
KONU              : Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) hukuki nedenine dayalı olarak dava konusu taşınmazın tapu kaydının davacının miras payı oranında İPTALİ İLE TESCİLİ, bunun mümkün görülmemesi halinde terditli olarak TENKİSİ ve öncelikle tapu kaydına İHTİYATİ TEDBİR konulması talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. MİRASÇILIK SIFATI: Tarafların ortak mirasbırakanı [Murisin Adı Soyadı], [GG.AA.YYYY] tarihinde vefat etmiştir. Ekli [Mahkeme/Noterlik] mirasçılık belgesinden (Ek-1) anlaşılacağı üzere davacı, murisin [Oran, örn: 1/4] paylı yasal mirasçısıdır.
2. MUVAZAALI TEMLİK İŞLEMİ: Mirasbırakan, maliki bulunduğu [İl, İlçe, Mahalle/Köy, Ada, Parsel, Bağımsız Bölüm No] kayıtlı taşınmazını [GG.AA.YYYY] tarih ve [Yevmiye No] yevmiye numaralı işlemle tapuda satış göstererek davalıya devretmiştir.
3. MİRASTAN MAL KAÇIRMA KASTI VE İSPAT UNSURU OLGULAR:
   a) Mirasbırakanın emekli maaşı, kira gelirleri ve banka mevduatı bulunmakta olup, vefatından önce taşınmaz satmaya hiçbir ekonomik ihtiyacı yoktur.
   b) Görünüşteki satış tarihinde davalının taşınmazı satın alacak gelir ve alım gücü bulunmamaktadır; nitekim taraflar arasında gerçek bir satış bedeli ödemesi (banka transferi) gerçekleşmemiştir.
   c) Tapuda gösterilen satış bedeli ([Tutar] TL), taşınmazın işlem tarihindeki gerçek piyasa değerinin çok altındadır.
   d) Mirasbırakanın gerçek iradesi satış değil, davacı mirasçıyı miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla yapılan gizli bağıştır. Görünüşteki satış işlemi TBK m. 19 uyarınca muvazaalı, gizli bağış sözleşmesi ise TMK m. 706 ve 01.04.1974 T. 1/2 s. Yargıtay İBK uyarınca resmi şekle aykırı olduğundan geçersizdir.
4. İHTİYATİ TEDBİR TALEBİMİZ: Davalının yargılama sırasında dava konusu taşınmazı üçüncü kişilere devrederek davayı sonuçsuz bırakma ihtimali bulunduğundan, taşınmazın tapu kaydı üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR konulmasını talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER   : 6098 s. TBK m. 19, 4721 s. TMK m. 706, m. 560 vd., m. 1025, 01.04.1974 T. 1/2 s. Yargıtay İBK, 6100 s. HMK m. 12, m. 111, m. 389.
HUKUKİ DELİLLER   :
1. Mirasçılık belgesi (Veraset ilamı),
2. Dava konusu taşınmazın tüm tedavülleriyle tapu kayıtları ve resmi senet (akit tablosu) örneği (Tapu Müdürlüğünden celbi talep olunur),
3. Mirasbırakanın ve davalının işlem tarihindeki ekonomik durum araştırması, SGK, vergi ve banka hesap kayıtları,
4. Mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları (İsim ve adresleri eklidir), yemin ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Öncelikle dava konusu [İl, İlçe, Mahalle, Ada, Parsel] sayılı taşınmazın üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tapu kaydına İHTİYATİ TEDBİR konulmasına,
2. Davamızın kabulü ile dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının davacının miras payı ([Oran]) oranında İPTALİ ile davacı adına TAPUYA TESCİLİNE,
3. Mahkemenizce muvazaa iddiasının sabit görülmemesi halinde terditli talebimiz doğrultusunda TMK m. 560 vd. uyarınca TENKİSİNE ve tenkis bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline,
4. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                        Davacı (veya Vekili)
                                                            [Adı Soyadı]
                                                               [İmza]

EK: 1- Mirasçılık Belgesi
    2- Tapu Kayıt Fotokopisi ve Tanık Listesi

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

  • Davacı tek bir mirasçı ise dava dilekçesinin sonuç kısmında taşınmazın "tereke adına" değil, doğrudan "kendi miras payı oranında iptal ve tescilini" talep etmelidir; böylece diğer mirasçıların davaya muvafakati aranmaksızın dava yürütülebilir.
  • Muris muvazaası yalnızca mirasbırakanın "kendi tapulu taşınmazını" devretmesi halinde uygulanır. Mirasbırakan parasını vererek üçüncü kişiden alınan taşınmazı doğrudan davalı adına tescil ettirmişse (gizli bağış), 1974 tarihli İBK uygulanmaz; bu durumda yalnızca 1 yıllık / 10 yıllık hak düşürücü süre içinde "tenkis davası" veya denkleştirme istenebilir.
  • Keşif ve bilirkişi raporu sonrasında taşınmazın dava tarihindeki gerçek değeri belirlendiğinde, Harçlar Kanunu m. 30-32 uyarınca eksik nispi peşin harcın tamamlanması gerekir; bu işlem ıslah sayılmaz.
  • Terditli olarak tenkis talep edilmişse ve muvazaa reddedilip tenkise geçilirse, TMK m. 571’deki 1 yıllık ve 10 yıllık hak düşürücü sürelerin geçirip geçirilmediği mahkemece incelenir.

Sık Sorulan Sorular

Tapu iptal ve tescil davasında diğer mirasçıların da davaya katılması şart mıdır?

Hayır. Mirasçılardan her biri kendi miras payı oranında tapu kaydının iptali ve adına tescili için tek başına dava açabilir; diğer mirasçıların muvafakati veya davaya dahil edilmesi zorunlu değildir.

Mirasbırakan taşınmazları tüm çocukları arasında paylaştırmışsa yine de muris muvazaası nedeniyle tapu iptal edilir mi?

Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre mirasbırakan sağlığında tüm mirasçıları kapsayacak ve makul bir denge (denkleştirme) kuracak biçimde mal paylaştırması (miras taksimi) yapmışsa, mal kaçırma kastından söz edilemeyeceğinden muris muvazaası davası reddedilir.

Mesaj yazın