Düzenlemenin İçeriği
31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 107 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Anılan madde, miktarı veya değeri dava açıldığı sırada tam ve kesin olarak belirlenemeyen alacaklar bakımından belirsiz alacak davası ve tespit davası yoluna imkân tanıyan hükmü içermekteydi.
Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, yürürlük tarihi ayrıca belirtilmeyen maddeler yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun metninde HMK m. 107'nin kaldırılmasına ilişkin ayrı bir yürürlük tarihi öngörülmediğinden, maddenin kaldırılması 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Derdest Davalar Bakımından Geçiş Hükmü
Kanunun Geçici 1 inci maddesinin onuncu fıkrasında, yürürlükten kaldırılan HMK m. 107'nin, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam olunacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla 31 Temmuz 2026 tarihinden önce belirsiz alacak davası olarak açılmış davalarda, söz konusu maddenin hükümleri uygulanmaya devam edecektir.
Geçiş hükmünün ifadesi "açılan davalar" ölçütünü esas aldığından, uygulamada hangi tarihin (dava dilekçesinin mahkeme kaydına girdiği tarih) esas alınacağı konusunda somut dosyanın kayıtlarının incelenmesi gerekir.
Kısmi Dava ve Talep Artırımı ile İlişkisi
Aynı Kanunun 20 nci maddesi ile HMK m. 109'a eklenen dördüncü fıkra, alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusunun, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilmesine imkân tanımaktadır. Bu düzenleme ayrıca incelenmiştir (bkz. Kısmi Davada Talep Artırımı).
HMK m. 107'nin kaldırılmasından sonra açılacak davalarda, talep sonucunun nasıl belirleneceği ve kısmi dava ile talep artırımı hükümlerinin birbiriyle ilişkisi, yargı uygulamasında somutlaşacak bir husustur. Bu başlık altında yargı kararlarına dayanan bir değerlendirme yapılmamıştır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
- Dava açılış tarihi, derdest dava ile yeni dava ayrımında belirleyicidir; tarih tespiti dava kaydına göre yapılmalıdır.
- Kanun metninde HMK m. 107'nin yerine geçen yeni bir belirsiz alacak düzenlemesi bulunmamaktadır.
- Somut uyuşmazlıkta usul seçimi için güncel Resmî Gazete metni ve yargı uygulaması birlikte değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
HMK m. 107 hangi tarihte yürürlükten kalktı?
7589 sayılı Kanunun 19. maddesi ile kaldırılmış olup, Kanunun 26/1-c maddesi uyarınca yayım tarihi olan 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kaldırılmadan önce açılmış belirsiz alacak davalarına ne olur?
Geçici 1/10 hükmü uyarınca, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından HMK m. 107 uygulanmaya devam olunur.
Kanunda belirsiz alacak davasının yerini alan başka bir hüküm var mı?
Kanun metninde belirsiz alacak davasının yerini alan ayrı bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun, HMK m. 109'a kısmi davada talebin bir defaya mahsus artırılmasına ilişkin dördüncü fıkrayı eklemiştir.
İlgili Sayfalar
Kaynak
Resmî Gazete, 31 Temmuz 2026, Sayı: 33326 (7589 sayılı Kanun). Bu sayfadaki açıklamalar kanun metnine dayanmaktadır; yargı kararlarına dayalı yorum içermemektedir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut bir uyuşmazlıkta uygulanacak hüküm için kanunun Resmî Gazete'de yayımlanan güncel tam metni esas alınmalıdır.