Duruşmalar Arasındaki Süre (HMK m. 147/3)
7589 sayılı Kanunun 21. maddesi ile HMK'nın 147 nci maddesine eklenen üçüncü fıkra uyarınca, duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. Aynı fıkrada, işin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde, hâkimin gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebileceği hüküm altına alınmıştır.
Hükmün yapısı, kuralı üç ay olarak koyup istisnayı "zorunlu hâller" ile sınırlamaktadır. İstisnanın kullanılması için hâkimin gerekçesini belirtmesi şart koşulmuştur. Zorunlu hâl örnekleri olarak kanunda bilirkişi incelemesinin uzaması ve istinabe yoluyla tahkikat işlemleri sayılmıştır; sayılan örneklerin sınırlayıcı olup olmadığı yargı uygulaması ile belirginleşecektir.
Kanunun 26/1-c maddesi uyarınca bu hüküm yayım tarihi olan 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Ses ve Görüntü Nakli ile Duruşmaya Katılımda İmza (HMK m. 149/4)
Kanunun 22. maddesi ile HMK'nın 149 uncu maddesine, üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere dördüncü fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. Hükme göre, ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verilenler hakkında, HMK m. 154/3-(ç) bendinde belirtilen ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh olma hâlleri hariç olmak üzere, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz.
Düzenleme, ses ve görüntü nakli yoluyla katılan kişiler bakımından, belirtilen altı hâl dışında elle imza koşulunun aranmayacağını ortaya koymaktadır. Sayılan altı hâlde ise elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaya devam edecektir.
Kanunun 26/1-b maddesi uyarınca HMK m. 149/4, yayımından üç ay sonra yürürlüğe girmektedir. Yayım tarihi 31 Temmuz 2026 olduğundan, yürürlük tarihinin Ekim ayı sonu itibarıyla başlayacağı değerlendirilmekte olup, yürürlük gününün tam tespiti için yetkili makamların duyurularına bakılmalıdır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
- Üç aylık süreyi aşan bir duruşma günü verilmesi için gerekçe belirtilmesi zorunludur.
- Ses ve görüntü nakli ile katılımda elle imza istisnasının kapsamı yalnızca kanunda sayılan altı hâlle sınırlıdır.
- HMK m. 149/4 yayımından üç ay sonra yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten önceki duruşmalar için hüküm uygulanmaz.
Sık Sorulan Sorular
Duruşmalar arası süre her halükarda üç ayı aşamaz mı?
Hüküm, zorunlu hâllerde hâkimin gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebileceğini öngörmektedir. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi kanunda örnek olarak sayılmıştır.
Ses ve görüntü ile katılanlar hangi işlemlerde elle imza atmak zorundadır?
HMK m. 149/4 uyarınca ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh olma hâllerinde elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaya devam eder.
HMK m. 149/4 ne zaman yürürlüğe girmektedir?
Kanunun 26/1-b maddesi uyarınca yayımından üç ay sonra yürürlüğe girmektedir; yayım tarihi 31 Temmuz 2026'dır.
İlgili Sayfalar
Kaynak
Resmî Gazete, 31 Temmuz 2026, Sayı: 33326 (7589 sayılı Kanun). Bu sayfadaki açıklamalar kanun metnine dayanmaktadır; yargı kararlarına dayalı yorum içermemektedir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut bir uyuşmazlıkta uygulanacak hüküm için kanunun Resmî Gazete'de yayımlanan güncel tam metni esas alınmalıdır.