Düzenlemenin Metni ve Anlamı
7589 sayılı Kanunun 20. maddesi ile 6100 sayılı HMK'nın 109 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir: "Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda, talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır."
Hükmün lafzından dört unsur çıkmaktadır: (i) alacağın yalnızca bir kısmının dava edilmiş olması; (ii) talep konusunun artırılmasının aynı davada ve bir defaya mahsus yapılabilmesi; (iii) bu artırımın iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaması; (iv) artırma için son anın tahkikatın sona ermesi olması.
Zamanaşımına İlişkin Sonuç
Maddenin ikinci cümlesi uyarınca, talebin artırılması hâlinde zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Bu hüküm, artırılan miktar bakımından ayrı bir zamanaşımı kesilme tarihi aranmayacağını, dava tarihinin esas alınacağını ortaya koymaktadır.
Zamanaşımı kesilmesinin hukuki sonuçları, ilgili maddi hukuk kuralları (ör. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri) çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir; bu sayfada maddi hukuk bakımından bir yorum yapılmamıştır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
Hükmün ifadesi "bir defaya mahsus" olduğundan, artırım talebinin kapsamının belirlenmesinde dava dilekçesindeki talep sonucu ile artırım dilekçesindeki miktarın açıkça ayrıştırılması önem taşır. "Tahkikatın sona ermesi" ibaresi, hükmün uygulanabileceği son zamanı gösterdiğinden, tahkikatın sona erdiği tarihe ilişkin tutanak kayıtlarının dikkate alınması gerekir.
Kısmi dava olarak açılmış olduğunun ve davanın bu niteliğinin dava dilekçesinden anlaşılabilmesi, hükmün uygulanması bakımından önem taşır. Talebin kısmi dava olarak ileri sürülüp sürülmediği ise somut dava dilekçesi içeriğine göre belirlenir.
Kanun metninde bu hükme özgü ayrı bir geçiş hükmü bulunmamaktadır. Hükmün derdest davalarda uygulanıp uygulanmayacağı ve kapsamı, yargı uygulamasıyla belirginleşecek bir husustur; bu sayfada yargı kararına dayalı bir değerlendirme yapılmamış, yalnızca Resmî Gazete'de yayımlanan kanun metni esas alınmıştır.
Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar
- Artırım yalnızca bir defa yapılabilir; ikinci bir artırım hükmün lafzına göre mümkün görünmemektedir.
- Artırım için son an tahkikatın sona ermesidir.
- Zamanaşımı bakımından sonuç, artırılan kısım için de dava tarihinin esas alınmasıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kısmi davada talep kaç kez artırılabilir?
HMK m. 109/4 uyarınca aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir.
Talep artırımı iddianın genişletilmesi yasağına takılır mı?
Hüküm, artırımın iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın yapılabileceğini düzenlemektedir.
Artırılan kısım için zamanaşımı hangi tarihte kesilmiş sayılır?
Hükme göre zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.
İlgili Sayfalar
Kaynak
Resmî Gazete, 31 Temmuz 2026, Sayı: 33326 (7589 sayılı Kanun). Bu sayfadaki açıklamalar kanun metnine dayanmaktadır; yargı kararlarına dayalı yorum içermemektedir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut bir uyuşmazlıkta uygulanacak hüküm için kanunun Resmî Gazete'de yayımlanan güncel tam metni esas alınmalıdır.