top of page

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK)

Genel İlkeler ve Başlangıç Hükümleri

  1. Türk Medeni Kanunu, 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girerek 1926 tarihli eski kanunun yerini almıştır.

  2. Kanunun 1. maddesine göre, kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa hakim, örf ve adet hukukuna göre, o da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.

  3. Dürüstlük kuralı (TMK m. 2): Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır; bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.

  4. İyiniyet (TMK m. 3): Kanunun iyiniyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır; ancak durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.

  5. Hakimin takdir yetkisi (TMK m. 4): Hakim, kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı buyurduğu konularda, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

  6. Medeni Kanun’da aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatlamakla yükümlüdür (İspat yükü).

Kişiler Hukuku

  1. Hak ehliyeti, tam ve sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düşüldüğü andan başlar ve her insanın hak ehliyeti vardır.

  2. Fiil ehliyeti, bir kimsenin kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme iktidarıdır.

  3. Ayırt etme gücüne sahip, ergin olan ve kısıtlı olmayan her kişinin fiil ehliyeti tamdır.

  4. Türk hukukunda erginlik (reşit olma) kural olarak 18 yaşın doldurulmasıyla başlar; ancak evlenme veya mahkeme kararı (kazai rüşt) ile de erginlik kazanılabilir.

  5. Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamen doğduğu anda başlar ve ölümle veya gaiplik kararıyla sona erer.

  6. Bir kimseden haber alınamama veya ölümüne kesin gözüyle bakılacak durumlar ifrat ettiğinde, mahkemece gaiplik kararı verilebilir.

  7. Kişisel durum sicilleri (nüfus kütükleri), devlet memurları tarafından tutulan resmi sicillerdir ve aksi ispatlanana kadar geçerlidir.

  8. TMK'ya göre dernekler ve vakıflar, kişi ve mal topluluğu niteliğindeki başlıca tüzel kişilerdir.

Aile Hukuku

  1. Evlenme sözleşmesi, ancak istemde bulunanların evlenme ehliyetine sahip olmaları ve yasal bir evlenme engelinin bulunmaması halinde yapılabilir.

  2. TMK’ya göre resmi nikah kıyılmadan dini nikah yapılması yasal olarak mümkün ve geçerli değildir.

  3. Boşanma davaları, kanunda sınırlı olarak sayılan genel (şiddetli geçimsizlik) veya özel (zina, hayata kast, terk vb.) sebeplere dayandırılmalıdır.

  4. Aksine bir sözleşme yapılmadığı takdirde, eşler arasında yasal mal rejimi olan "Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi" uygulanır.

  5. Velayet hakkı, ergin olmayan çocukların üzerinde anne ve babaya ait olan yasal hak ve yükümlülüklerin bütünüdür.

  6. Soybağı; sahih nesep, evlat edinme veya tanıma/babalık hükmü yollarıyla kurulur.

Miras Hukuku

  1. Mirasın açılması ve mirasçılık sıfatı, murisin (miras bırakanın) ölümü anında yasal olarak gerçekleşir.

  2. Kanuni mirasçılar; murisin kan hısımları (altsoyu, ana-babası, büyük ana-babası), sağ kalan eşi ve evlatlığıdır.

  3. Murisin hiç mirasçısı bırakmadan ölmesi halinde, mirası doğrudan devlete (Hazineye) geçer.

  4. Saklı pay ( some portio): Miras bırakanın vasiyetname ile bile ortadan kaldıramayacağı, yasal mirasçılarına ait olan asgari miras payıdır.

  5. Mirasçılar, miras bırakanın borçlarından müteselsilen (hep birlikte ve tamamen) kişisel mal varlıklarıyla da sorumlu olurlar.

  6. Mirasın reddi (Redd-i miras), mirasçılar tarafından murisin ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içinde sulh mahkemesine beyan edilmelidir.

Eşya Hukuku

  1. Eşya hukuku; kişilerin taşınır veya taşınmaz mallar üzerindeki doğrudan doğruya egemenlik haklarını düzenler.

  2. Mülkiyet hakkı: Malikine, sahibi olduğu şey üzerinde kanunların çizdiği sınırlar içinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi verir.

  3. Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması veya üzerinde bir ayni hak kurulması için Tapu Siciline tescil yapılması zorunludur.

  4. Zilyetlik: Bir şey üzerinde fiili hakimiyete sahip olma durumunu ifade eder ve eşya hukukunda hak karinesi teşkil eder.

bottom of page