Çocuk Düşürtme ve Çocuk Düşürme Suçu (TCK m. 99-100)

Suçun Hukuki Tanımı, Korunan Değer ve Unsurları

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 99 ve 100. maddelerinde düzenlenen çocuk düşürtme ve çocuk düşürme suçları, gebe kadının beden ve ruh bütünlüğü ile ceninin yaşama hakkını koruma altına alır. Türk hukukunda rahim tahliyesi (kürtaj) sınırları 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile belirlenmiştir: Gebeliğin 10. haftası doluncaya kadar, annenin sağlığı açısından tıbbi sakınca bulunmadığı takdirde istek üzerine ve yetkili hekim tarafından rahim tahliyesi yapılması hukuka uygundur.

TCK m. 99, gebeliğin üçüncü bir kişi tarafından sona erdirilmesini (çocuk düşürtme) iki temel eksende cezalandırır: İlk olarak kadının rızası olmaksızın çocuğunun düşürtülmesi halinde gebelik haftasına bakılmaksızın fail 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK m. 99/1). İkinci olarak, tıbbi zorunluluk bulunmadığı halde rızaya dayalı olsa bile gebelik süresi 10 haftadan fazla olan bir kadının çocuğunu düşürten kişiye 2 yıldan 4 yıla kadar hapis, buna rıza gösteren kadına ise 1 yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir (TCK m. 99/2). Gebelik 10 haftayı doldurmamış ve rıza mevcut olsa dahi, müdahalenin yetkili olmayan bir kişi tarafından yapılması (TCK m. 99/5) ayrıca suç teşkil eder.

TCK m. 100 ise "çocuk düşürme" başlığı altında, gebelik süresi 10 haftadan fazla olan kadının kendi çocuğunu üçüncü bir kişinin icrai müdahalesi olmaksızın bizzat isteyerek düşürmesini 1 yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile yaptırıma bağlar. Gebelik süresi 10 haftayı aşmayan kadının kendi çocuğunu düşürmesi ise TCK m. 100 kapsamında suç oluşturmaz. TCK m. 99/6’da ise kadının mağduru olduğu bir suç (örneğin cinsel saldırı) sonucu gebe kalması halinde 20 haftaya kadar olan gebeliklerin hastane ortamında ilgili branş hekimlerince sonlandırılmasında cezasızlık hükmü öngörülmüştür.

Temel Şekli, Nitelikli Halleri ve Ceza Hükümleri

Yargıtay Uygulama İlkeleri ve İspat Kriterleri

• TCK m. 99/1 ile TCK m. 87/2-e (Yaralama Sonucu Çocuk Düşmesi) Ayrımı: Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre; failin doğrudan kastı cenini düşürtmeye yönelikse (örneğin kadının içeceğine düşük ilacı katmak veya doğrudan gebeliği sonlandırmak amacıyla batın bölgesine müdahale etmek) TCK m. 99/1 uygulanır. Buna karşılık fail kadını yaralama kastıyla hareket etmiş ve öngördüğü/bilmesi gereken gebelikte neticesi sebebiyle ağırlaşmış sonuç olarak düşük gerçekleşmişse TCK m. 87/2-e uygulanır.
• Gebelik Haftasının ve Tıbbi Zorunluluğun Adli Tıp Kurumunca Tespiti: TCK m. 99/2 ve m. 100 kapsamında suçun oluşumu için müdahale anında gebelik süresinin 10 haftayı aşıp aşmadığı ile 2827 sayılı Kanun kapsamındaki tıbbi zorunluluk (annenin hayatını tehdit eden durum veya cenindeki ağır anomali) bulunup bulunmadığı ultrason kayıtları, epikriz ve Adli Tıp Kurumu raporu ile kesin olarak saptanmalıdır.
• Taksirle Çocuk Düşürtme veya Düşürmenin Suç Olmaması: TCK m. 99 ve m. 100 yalnızca kasten işlenebilen suçlardır. Gebe kadının kendi dikkatsizliğiyle çocuğunu düşürmesi suç olmadığı gibi, üçüncü kişinin taksirli hareketiyle (örneğin trafik kazasında) gebe kadının çocuğunun düşmesine neden olması halinde TCK m. 99 değil, taksirle yaralamanın nitelikli hali olan TCK m. 89/3-e uygulanır.
• Doğum Başladıktan Sonraki Eylemlerin Kasten Öldürme Sayılması: Cenin rahim içindeyken gerçekleştirilen sonlandırma eylemleri TCK m. 99-100 kapsamında kalırken, doğum sancılarının başlaması ve çocuğun rahim dışına çıkmasıyla birlikte "kişi" sıfatı kazanıldığından, bu aşamadan sonraki müdahaleler TCK m. 82/1-d-e kapsamında çocuğa karşı kasten öldürme suçunu oluşturur.

Ceza Muhakemesi Süreci: Soruşturmadan Kanun Yoluna

Sık Sorulan Sorular

Bu sayfada yer alan ceza hukuku bilgileri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve ilgili özel ceza kanunları hükümleri çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ceza soruşturması ve kovuşturması somut olayın delil durumuna göre değerlendirilir.