Denizli’nin güneydoğusunda yer alan ve geniş bir coğrafi alana sahip olan Acıpayam ilçesinde adli yargı hizmetleri Acıpayam Adliyesi bünyesinde yürütülmektedir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) yargı çevresi düzenlemeleri uyarınca Serinhisar ilçesi de adli yönden Acıpayam Adliyesine bağlanmış olup, Acıpayam ve Serinhisar ilçelerindeki hukuk, ceza ve icra işlemleri Acıpayam Adliyesinde görülür.
Acıpayam Adliyesi, Denizli Ağır Ceza Merkezine bağlı bir mülhakat adliyesidir. Adliye bünyesinde Cumhuriyet Başsavcılığı, Asliye Hukuk Mahkemesi, Sulh Hukuk Mahkemesi, Asliye Ceza Mahkemesi, Sulh Ceza Hâkimliği ve Acıpayam İcra Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. Müstakil Aile, İş, Ticaret veya Tüketici Mahkemesi bulunmayan mülhakat adliyelerinde, bu özel görevli mahkemelerin görev alanına giren davalara "Aile/İş/Ticaret/Tüketici Mahkemesi sıfatıyla" Acıpayam Asliye Hukuk Mahkemesi bakmaktadır.
Bu rehberde; Acıpayam ve Serinhisar yargı çevresindeki mahkemelerin görev ve yetki kuralları, bölgede yoğunlukla karşılaşılan tapu iptal, ortaklığın giderilmesi, kadastro ve miras davaları ile ağır ceza yargılamalarının Denizli Merkez Adliyesi ile olan bağlantısı incelenmektedir.
Acıpayam Adliyesi Mahkemeleri ve Sıfatla Görülen Davalar
Acıpayam Adliyesinde genel görevli mahkemeler olan Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemeleri, HMK hükümlerine göre görev dağılımı yapar. Acıpayam veya Serinhisar ilçesinde ikamet eden eşlerin boşanma, nafaka ve velayet davaları "Aile Mahkemesi sıfatıyla"; ilçedeki işyerlerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı ve alacak davaları ise "İş Mahkemesi sıfatıyla" Acıpayam Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
6100 sayılı HMK m. 12 uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına dayanan davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu nedenle Acıpayam ve Serinhisar sınırları içerisindeki arsa, tarla, bağ ve konutlara ilişkin tapu ve ortaklığın giderilmesi davalarının Acıpayam mahkemelerinde açılması zorunludur.
- Acıpayam Sulh Hukuk Mahkemesi: Veraset ilamı (mirasçılık belgesi), mirasın reddi, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), kira tespiti ve tahliye ile Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan doğan davalara bakar.
- Acıpayam Asliye Hukuk Mahkemesi: Tapu iptal ve tescil, muris muvazaası, el atmanın önlenmesi, ecrimisil, kamulaştırma ve tazminat davaları ile özel mahkeme sıfatıyla boşanma, iş ve tüketici davalarına bakar.
- Acıpayam İcra Müdürlüğü: İlçede ikamet eden borçlulara yönelik icra takiplerini, taşınmaz ve araç haciz/satış işlemlerini yürütür.
Acıpayam ve Serinhisar’da Gayrimenkul, Miras ve Tarım Arazisi Uyuşmazlıkları
Tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olduğu Acıpayam Ovası ve mahallelerinde (eski belde ve köylerde), mirasbırakanlardan kalan tarla ve arsaların paylaşımı, sınır uyuşmazlıkları ve kadastro tespitlerine ilişkin davalar önemli bir yer tutar. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu uyarınca tarım arazilerinde asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altındaki payların bölünememesi kuralı, ortaklığın giderilmesi ve miras paylaşımı davalarında özel usullerin uygulanmasını gerektirir.
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) ve kira uyuşmazlıklarında 6325 sayılı Kanun m. 18/B uyarınca dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Başvurular UYAP üzerinden veya adliyedeki ilgili büro aracılığıyla yapılarak anlaşmama halinde Acıpayam Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılır.
- Muris Muvazaası ve Tenkis: Mirasbırakanın diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı muvazaalı tapu devirlerine karşı Acıpayam Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptal ve tescil davası açılabilir.
- El Atmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men’i): Hisseli veya müstakil taşınmazların komşu parsel malikleri ya da üçüncü kişiler tarafından haksız işgaline karşı el atmanın önlenmesi ve geriye dönük 5 yıllık ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edilebilir.
- Tapu Kayıt Düzeltim: Kadastro tespiti sırasında yapılan isim, soyisim, baba adı veya doğum tarihi hatalarının düzeltilmesi davaları.
Ceza Soruşturmaları ve Ağır Ceza Merkezi Bağlantısı
Acıpayam ve Serinhisar ilçelerinde meydana gelen adli olaylarda soruşturma işlemleri Acıpayam Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür. Gözaltı, arama, el koyma ve tutuklama gibi koruma tedbirleri Acıpayam Sulh Ceza Hâkimliğince karara bağlanır; 10 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren genel suçların kovuşturması ise Acıpayam Asliye Ceza Mahkemesinde yapılır.
Buna karşılık 5235 sayılı Kanun m. 12 uyarınca Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanına giren suçlarda (örneğin kasten öldürme, yağma, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik veya 10 yıldan fazla hapis gerektiren suçlar), Acıpayam Adliyesinin bağlı bulunduğu Denizli Ağır Ceza Mahkemesi görevli ve yetkilidir.
- Serinhisar Bağlantısı: Serinhisar İlçe Emniyet Müdürlüğü ve İlçe Jandarma Komutanlığı adli işlemleri Acıpayam Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütür.
- Uzlaştırma: Takibi şikâyete bağlı suçlarda dosya savcılık tarafından uzlaştırma prosedürüne tabi tutulur.
- Kanun Yolları: Acıpayam mahkemelerince verilen kararlara karşı 2 hafta içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Serinhisar ilçesindeki bir taşınmaz veya boşanma davası hangi adliyede açılır?
Serinhisar ilçesi, adli yargı teşkilatı bakımından Acıpayam Adliyesinin yargı çevresine bağlıdır. Bu nedenle Serinhisar’da bulunan taşınmazlara ilişkin tapu ve kira davaları ile Serinhisar’da ikamet eden kişilerin boşanma, miras ve ceza davaları Acıpayam Adliyesinde görülür.
Acıpayam’da bulunan miras kalan tarlaların satışı veya paylaşımı nasıl yapılır?
Mirasçılar kendi aralarında rızai taksim sözleşmesiyle anlaşamazlarsa, öncelikle 6325 sayılı Kanun m. 18/B uyarınca zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa Acıpayam Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılarak tarımsal nitelikli arazilerin 5403 sayılı Kanun hükümlerine göre ehil mirasçıya özgülenmesi veya açık artırma yoluyla satılması sağlanır.
Acıpayam’da işçi olarak çalışan biri kıdem tazminatı davasını nerede açabilir?
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 6 uyarınca iş davalarında işin yapıldığı yer mahkemesi de yetkilidir. Zorunlu arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonra, işin yapıldığı yer Acıpayam veya Serinhisar ise dava "İş Mahkemesi sıfatıyla" Acıpayam Asliye Hukuk Mahkemesinde açılabilir.
Acıpayam’da ağır cezayı gerektiren bir suç işlendiğinde yargılama nerede yapılır?
Olayın ilk soruşturma ve delil toplama işlemleri Acıpayam Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmekle birlikte, suçun Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanına girmesi halinde dava bağlı bulunulan merkez olan Denizli Ağır Ceza Mahkemesinde açılır ve görülür.
İlgili Mevzuat, İçtihat ve Hesaplama Rehberleri
İlgili Temel Kanunlar
Emsal Yüksek Mahkeme Kararları
- Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) ve Tapu İptal Davası — Yargıtay İBK 1974/1 E., 1974/2 K.
- Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinin Feshi ve Etkisi — Yargıtay İBK 1983/3 E., 1984/1 K.
- İmar Planında Kamu Hizmetine Ayrılan Taşınmazlarda Hukuki El Atma ve Tam Yargı Davası — Danıştay İDDK & 6. Daire İlkeleri
Bu sayfa Denizli Adliyesi mahkeme teşkilatı ve yürürlükteki mevzuat hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki görüş niteliği taşımaz.