Denizli’nin güney aksında yer alan Tavas, Kale ve Beyağaç ilçelerinde adli yargı hizmetleri; Tavas Adliyesi ve Kale Adliyesi olmak üzere iki ayrı mülhakat adliyesi eliyle yürütülmektedir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) yargı çevresi kararları uyarınca Tavas ilçesi kendi adliyesine sahipken, Beyağaç ilçesi adli yönden Kale Adliyesinin yargı çevresine bağlanmıştır.
Her iki adliye de Denizli Ağır Ceza Merkezine bağlı mülhakat adliyesidir. Tavas Adliyesi ve Kale Adliyesi bünyesinde ayrı ayrı Cumhuriyet Başsavcılığı, Asliye Hukuk Mahkemesi, Sulh Hukuk Mahkemesi, Asliye Ceza Mahkemesi, Sulh Ceza Hâkimliği ve İcra Müdürlüğü görev yapmaktadır. Özel görevli mahkemelerin (Aile, İş, Ticaret, Tüketici, Kadastro) görev alanına giren uyuşmazlıklar, ilgili ilçedeki Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından sıfatla görülür.
Bu rehberde; Tavas, Kale ve Beyağaç ilçelerindeki mahkemelerin yetki sınırları, bölgedeki taşınmaz, kadastro, orman/2B arazisi ve miras uyuşmazlıkları ile aile ve ceza yargılaması prosedürleri mevzuat çerçevesinde incelenmektedir.
Tavas Adliyesi ve Kale Adliyesi (Beyağaç Dahil) Yetki Dağılımı
Hukuk ve ceza davalarında doğru adliyenin belirlenmesi, davanın yetkisizlik kararıyla uzamasını önlemek açısından kritik önemdedir. Tavas ilçe merkezi ve bağlı mahallelerinde (Kızılcabölük, Karahisar, Nikfer, Pınarlar, Ulukent vb.) ikamet eden kişilerin genel davaları ve bu sınırlardaki taşınmaz davaları Tavas Adliyesinde görülür.
Kale ilçesi ile adli yönden Kale’ye bağlı olan Beyağaç ilçesindeki taşınmazlardan, sözleşmelerden, aile hukukundan ve suçlardan kaynaklanan dava ve soruşturmalar ise Kale Adliyesi mahkemeleri ve Kale Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür.
- Tavas Adliyesi: Tavas yargı çevresindeki Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Asliye Ceza, Sulh Ceza ve İcra Müdürlüğü işlemlerini yürütür.
- Kale Adliyesi: Kale ve Beyağaç ilçelerini kapsayan yargı çevresinde Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Asliye Ceza, Sulh Ceza ve İcra Müdürlüğü işlemlerini yürütür.
- Denizli Ağır Ceza Merkezi Bağlantısı: Tavas, Kale ve Beyağaç’ta işlenen ve Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanına giren suçların kovuşturması Denizli Ağır Ceza Mahkemesinde yapılır.
Taşınmaz, Kadastro, Zilyetlik ve Miras Davaları
Tavas, Kale ve Beyağaç bölgelerinde tarım arazileri, zeytinlikler, yayla/mera sınırları ve orman komşuluğu bulunan parsellerle ilgili tapu ve kadastro uyuşmazlıkları sıklıkla gündeme gelmektedir. 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 12/3 uyarınca kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık hak düşürücü süre içinde kadastro öncesi hukuki sebeplere dayanılarak Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptal ve tescil davası açılabilir.
Mirasbırakanın vefatı üzerine Tavas veya Kale Sulh Hukuk Mahkemesinden (yahut noterlikten) veraset ilamı alınır. Mirasçılar arasında paylaşılamayan taşınmazlar için zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldıktan sonra, taşınmazın bulunduğu ilçeye göre Tavas veya Kale Sulh Hukuk Mahkemesinde ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır.
- Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı (TMK m. 713): Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan veya maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan taşınmazları davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişinin tescil talebi.
- Muris Muvazaası: Mirasbırakanın sağlığında kız çocuklarından veya diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı satış görünümlü bağış işlemlerinin iptali.
- Kamulaştırma ve Bedel Tespiti: Karayolu, enerji nakil hattı veya baraj/gölet projeleri kapsamında yapılan kamulaştırmalarda bedel tespiti ve tescil davaları.
Boşanma, İşçilik Alacakları ve Ceza Yargılaması Süreçleri
Tavas, Kale veya Beyağaç’ta ikamet eden eşlerin anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, ilgili adliyenin Asliye Hukuk Mahkemesinde "Aile Mahkemesi sıfatıyla" görülür. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma ve uzaklaştırma tedbirleri de aynı mahkemeden veya nöbetçi Cumhuriyet savcılığından talep edilebilir.
Bölgedeki tekstil atölyeleri, tarım, madencilik, mermer ve orman ürünleri işletmelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı, fazla mesai ve iş kazası davaları ise "İş Mahkemesi sıfatıyla" Tavas veya Kale Asliye Hukuk Mahkemesinde yürütülür.
- Arabuluculuk Dava Şartı: İşçilik alacakları, kira, ortaklığın giderilmesi, tüketici ve ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
- Ceza Soruşturması: Tavas ve Kale Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturmalarda KYOK (takipsizlik) kararlarına karşı 2 hafta içinde ilgili Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edilebilir.
- İstinaf Süresi: Tavas ve Kale mahkemelerinin kararlarına karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Beyağaç ilçesindeki adli davalara ve icra takiplerine hangi adliye bakar?
Beyağaç ilçesinde müstakil bir adliye teşkilatı bulunmamakta olup, ilçe adli yönden Kale Adliyesine bağlıdır. Bu nedenle Beyağaç’taki taşınmazlara ilişkin tapu ve ortaklığın giderilmesi davaları, boşanma ve alacak davaları ile ceza soruşturmaları Kale Adliyesinde görülür.
Tavas’ta bulunan tapusuz bir tarla zilyetlik yoluyla tapuya tescil ettirilebilir mi?
4721 sayılı TMK m. 713 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 14 şartları çerçevesinde; devletin hüküm ve tasarrufu altında olmayan, orman veya mera sayılmayan ve imar-ihya şartları tamamlanmış taşınmazları 20 yıl süreyle davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişiler, Hazine ve ilgili belediye/tüzel kişiliğe husumet yönelterek Tavas Asliye Hukuk Mahkemesinde tescil davası açabilirler.
Tavas veya Kale’de açılan boşanma davasında velayet ve nafaka nasıl belirlenir?
Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakan Asliye Hukuk Mahkemesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını (SED) kolluk aracılığıyla araştırır ve müşterek çocukların üstün yararını değerlendirmek üzere sosyal çalışma görevlilerinden (pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacılardan) sosyal inceleme raporu (SİR) alır. Toplanan delillere ve tanık beyanlarına göre geçici (tedbir) ve nihai nafaka ile velayet hakkında karar verir.
Denizli merkezde oturan bir mirasçı, Kale veya Tavas’taki miras kalan evin satışını hangi mahkemeden isteyebilir?
Mirasçı Denizli merkezde veya başka bir ilde ikamet etse dahi, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası taşınmazın aynına ilişkin olduğundan HMK m. 12 uyarınca kesin yetki kuralına tabidir. Zorunlu arabuluculuk süreci sonunda anlaşma sağlanamazsa, dava taşınmazın bulunduğu Tavas veya Kale Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.
İlgili Mevzuat, İçtihat ve Hesaplama Rehberleri
İlgili Temel Kanunlar
Emsal Yüksek Mahkeme Kararları
- Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) ve Tapu İptal Davası — Yargıtay İBK 1974/1 E., 1974/2 K.
- Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinin Feshi ve Etkisi — Yargıtay İBK 1983/3 E., 1984/1 K.
- İmar Planında Kamu Hizmetine Ayrılan Taşınmazlarda Hukuki El Atma ve Tam Yargı Davası — Danıştay İDDK & 6. Daire İlkeleri
Bu sayfa Denizli Adliyesi mahkeme teşkilatı ve yürürlükteki mevzuat hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki görüş niteliği taşımaz.