Avrupa ülkelerinde (Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, İngiltere, İskandinavya vb.) oturma veya çalışma izniyle bulunan ya da çifte vatandaşlığa sahip olan Türk vatandaşı erkek yükümlülerin askerlik işlemleri, 26 Haziran 2019 tarihinde yürürlüğe giren 7179 sayılı Askeralma Kanunu ile yeniden düzenlenmiştir. Yurt dışı askerlik erteleme sürelerinin kaçırılması, Türkiye’de bir takvim yılında 183 günden fazla kalınması veya tebligatlardan haberdar olunmaması; yoklama kaçağı/bakaya idari para cezalarına ve Türkiye’ye giriş-çıkışlarda GBT tebligatlarına yol açabilmektedir.
1. Yurt Dışı Askerlik Ertelemesi: Eski 38 Yaş Sınırından 35 Yaş Sonuna Geçiş (7179 s. K. m. 38)
Mülga 1111 sayılı Askerlik Kanunu döneminde yurt dışında çalışanlar için 38 yaş sonuna kadar uygulanan erteleme sınırı, 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 38. maddesi ile 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna (31 Aralık) kadar olarak güncellenmiştir. Yabancı ülkelerde:
- Çalışma iznini de içeren oturma iznine veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren, meslek veya sanat mensubu sıfatıyla bulunanlar,
- Yabancı bandıralı gemilerde gemi adamı statüsünde çalışanlar,
- İkamet ettikleri yabancı ülkenin vatandaşlığına sahip olan (çok vatandaşlık hakkı bulunan) yükümlüler
durumlarını kanıtlayan belgelerle bağlı bulundukları T.C. Başkonsolosluklarına başvurarak askerliklerini 35 yaş sonuna kadar erteletebilirler. Ancak bir takvim yılının yarısından fazlasını (184 gün ve üzeri) Türkiye’de geçirenlerin yurt dışı ertelemeleri iptal edilir (m. 38/2).
2. Dövizle Askerlik Şartları: 1095 Gün Kuralı ve Yaş Sınırının Kaldırılması (7179 s. K. m. 39)
7179 sayılı Kanun’un 39. maddesi uyarınca dövizle askerlik hizmetinden yararlanabilmek için artık herhangi bir üst yaş sınırı (eski 38 yaş sınırı) bulunmamaktadır; 35 veya 38 yaşını geçmiş yükümlüler de şartları sağlıyorsa dövizle askerliğe başvurabilir:
| Yükümlü Grubu | Aranan Yurt Dışı Süre Şartı | Eğitim ve Ödeme Usulü |
|---|---|---|
| Oturma veya Çalışma İzinli Vatandaşlar | Türkiye’de geçirilen süreler hariç en az 3 yıl (1095 gün) fiilen yabancı ülkede işçi, işveren veya meslek/sanat mensubu olarak bulunmak | MSB uzaktan eğitim portalının tamamlanması ve bedelin Euro/döviz cinsinden peşin ödenmesi |
| Çok Vatandaşlığı (Çifte Vatandaşlık) Olanlar | Yurt dışında en az 3 yıl (1095 gün) ikamet etmiş olmak (çalışma şartı aranmaksızın ikamet yeterlidir) | Uzaktan eğitim + dövizle askerlik bedelinin peşin ödenmesi |
| İkili Anlaşmalı Ülkelerde Askerlik Yapan Çifte Vatandaşlar | Avusturya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Norveç, Yunanistan, Tunus (ve 1992 öncesi Almanya/Belçika/Hollanda) | İlgili ülkede yapılan askerlik veya ikame sivil hizmet Türkiye’de kabul edilerek muafiyet sağlanır |
3. Yoklama Kaçağı / Bakaya İdari Para Cezaları ve İtiraz Yolu (m. 24)
Erteleme süresini (35 yaş sonunu) kaçıran, oturum kartı yenilemesini konsolosluğa bildirmeyen veya yıl içinde Türkiye’de 183 günden fazla kaldığı için ertelemesi iptal edilen yükümlüler, yoklama kaçağı veya bakaya durumuna düşer. 7179 sayılı Kanun’un 24. maddesi uyarınca bu kişilere askerlik şubelerince idari para cezası uygulanır.
Hukuka aykırı veya yurt dışı ikamet/mazeret belgeleri dikkate alınmadan kesilen idari para cezalarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edilebilir. Erteleme iptali veya dövizle askerlik başvurusu reddi gibi idari işlemlere karşı ise 2577 sayılı İYUK uyarınca 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılır.
4. Türkiye’ye Girişte GBT ve Tebligat İşlemleri
Yoklama kaçağı olan gurbetçiler Türkiye’ye havalimanından veya sınır kapısından giriş yaptığında ya da otelde konakladığında kolluk kuvvetlerince kendilerine "15 gün içinde askerlik şubesine veya konsolosluğa başvurma" yönünde idari tebligat imzalatılır (zorla kışlaya götürme uygulaması yoktur). Bu tutanağın ardından süresi içinde erteleme veya dövizle askerlik işlemlerinin tamamlanması, katlamalı idari para cezalarını ve Bakaya Ceza Mahkemesi soruşturmasını (m. 24/2) önler.
5. Sıkça Sorulan Sorular
38 yaşımı geçtim ve yoklama kaçağı görünüyorum, dövizle askerlik yapabilir miyim?
Evet. 7179 sayılı Kanun m. 39 uyarınca dövizle askerlikte yaş sınırı kaldırılmıştır. Yurt dışında çalışma/oturma izniyle (veya çifte vatandaş olarak ikametle) Türkiye’de geçen süreler hariç en az 1095 gün (3 yıl) şartını sağlıyorsanız, yaşınız kaç olursa olsun dövizle askerlik başvurusu yapabilirsiniz.
Almanya veya Hollanda’da doğdum, izinle Türk vatandaşlığından çıkıp Mavi Kart aldım; Türkiye’de askerlik yükümlülüğüm var mı?
Hayır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca, çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından ayrılan Mavi Kart sahiplerinin Türkiye’de askerlik yapma yükümlülüğü yoktur.
Yurt dışı ertelemem varken Türkiye’de ne kadar kalabilirim?
7179 sayılı Kanun m. 38/2 uyarınca, bir takvim yılı içinde (1 Ocak – 31 Aralık arası) toplamda yarısından fazlasını (184 gün ve üzerini) Türkiye’de geçirirseniz yurt dışı askerlik ertelemeniz iptal edilir. Bu süre emniyetin pasaport giriş-çıkış kayıtlarından otomatik olarak hesaplanır.
Türkiye’deki eski adresime bakaya idari para cezası gelmiş, yurt dışından itiraz edebilir miyim?
Evet. Yurt dışında yaşamanıza ve Adres Kayıt Sisteminde yurt dışı adresiniz bulunmasına rağmen Türkiye’deki eski bir adrese yapılan tebligat 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 25/a’ya aykırıdır. Avukatınız aracılığıyla usulsüz tebligat şikayeti ve Sulh Ceza Hâkimliğine idari para cezası itirazı yapılabilir.
İlgili Mevzuat, Emsal İçtihat ve Hesaplama Araçları
İlgili Çalışma Alanları
İlgili Temel Kanunlar
Emsal Yüksek Mahkeme Kararları
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.