Almanya, Avusturya, Hollanda veya Danimarka gibi çifte vatandaşlığa belirli dönemlerde veya halen izin vermeyen ülkelerin vatandaşlığına geçebilmek amacıyla, İçişleri Bakanlığından çıkma izni alarak Türk vatandaşlığından ayrılan kişilere ve bunların üçüncü dereceye kadar olan altsoylarına Mavi Kart verilir. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun (TVK) 28. maddesi, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılan bu kişilere Türkiye’de neredeyse Türk vatandaşlarıyla birebir aynı özel hukuk haklarını tanımıştır.
1. 5901 Sayılı Kanun Madde 28 Kapsamında Tanınan Haklar ve İstisnalar
5901 sayılı Kanun m. 28/1 uyarınca Mavi Kart sahipleri; milli güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. İstisnalar yalnızca şunlardır (TVK m. 28/2):
- Seçme ve seçilme hakkı,
- Askerlik yapma yükümlülüğü,
- Muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakkı,
- Kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli (kadrolu memur) görev alma hakkı (Ancak geçici veya işçi/sözleşmeli statüde çalışabilirler).
Bu dört istisna dışında; mirasçılık, taşınır ve taşınmaz mal edinimi, çalışma, yatırım yapma, şirket kurma, dava açma (teminat-cautio judicatum solvi muafiyeti) ve kazanılmış sosyal güvenlik hakları bakımından Mavi Kart sahipleri yabancı sayılmazlar; Türk vatandaşı gibi işlem görürler.
2. Mavi Kart Sahiplerinin Tapu ve Gayrimenkul Hakları (Tapu Kanunu m. 35 Muafiyeti)
Normal şartlarda yabancı ülke vatandaşları Türkiye’de taşınmaz edinirken 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesindeki sıkı sınırlamalara (kişi başı 30 hektar sınırı, ilçe yüzölçümünün %10’u sınırı, askeri yasak bölgeler ve imarsız tarla/arazi proje şartı) tabidir. Oysa Mavi Kart sahipleri (5901 s. TVK m. 28 kapsamındakiler) bu yabancı sınırlamalarından tamamen muaftır:
| İşlem / Hak Alanı | Yabancı Ülke Vatandaşı | Mavi Kart Sahibi (5901 s. TVK m. 28) |
|---|---|---|
| Tarla, Bağ, Bahçe ve Arsa Alımı | İmarsız arazide 2 yıl içinde bakanlık onaylı proje geliştirme şartına tabidir | Türk vatandaşı gibi proje şartı aranmaksızın dilediği tarla, arsa ve konutu alabilir |
| Yabancı Değerleme Raporu (SPK Ekspertiz) | Yabancıların tapu alımında SPK değerleme raporu ve döviz alım belgesi (DAB) zorunludur | Mavi Kartlılarda yabancılara özgü döviz bozdurma (DAB) zorunluluğu uygulanmaz |
| Miras Yoluyla Taşınmaz İntikali | Kısıtlı bölgelerdeki taşınmazlar tasfiye edilip bedeli ödenebilir | Türkiye’nin her yerindeki taşınmazlar Mavi Kartlı mirasçı adına kısıtlamasız tescil edilir |
| Mahkemelerde Yabancılık Teminatı (MÖHUK m. 48) | Dava ve icra takibi açarken teminat yatırma yükümlülüğü doğabilir | TVK m. 28 güvencesi kapsamında Türk vatandaşı gibi teminatsız dava ve takip açabilir |
3. Mavi Kartlı Mirasçılar İçin Veraset İlamı: Neden Sulh Hukuk Mahkemesi Gerekir?
Mavi Kart sahipleri Türk vatandaşlığından çıktıkları anda, Türkiye’deki aile nüfus kütüğündeki kayıtları "Vatandaşlıktan Çıkma" şerhiyle kapatılır ve bilgileri elektronik ortamda Mavi Kartlılar Kütüğüne taşınır. Bu teknik durum nedeniyle, anne veya babası vefat eden Mavi Kartlı bir mirasçı Türkiye’de notere başvurduğunda, noter ekranında "kapalı kayıt / yabancılık unsuru" uyarısı çıkar ve noter veraset ilamı düzenleyemez.
Çözüm olarak Sulh Hukuk Mahkemesinde veraset ilamı davası açılır. Mahkeme, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden hem murisin kapalı/açık aile nüfus kaydını hem de Mavi Kartlılar Kütüğünü celbederek Mavi Kartlı mirasçının T.C. Kimlik Numarası (9 ile başlayan Mavi Kart kimlik no veya eski T.C. kimlik no) üzerinden miras payını tescil eder.
4. Mavi Kart Sahipleri Konsolosluktan Nasıl Vekâletname Verir?
Mavi Kart sahipleri, yurt dışındaki T.C. Başkonsolosluklarının noterlik servislerinden tıpkı Türk vatandaşları gibi doğrudan Türkçe vekâletname düzenletebilirler. Başkonsolosluğa giderken geçerli Mavi Kartın (veya e-Devlet/Nüfus kayıt örneğinin) ve vatandaşı olunan yabancı ülke pasaportunun/kimliğinin (Personalausweis / Reisepass) birlikte ibraz edilmesi yeterlidir.
5. Sıkça Sorulan Sorular
Mavi Kartımı kaybettim veya eski pembe kartım var, Türkiye’deki tapu ve miras işlemlerim aksar mı?
Hayır. Hak sahipliği fiziksel kartın kendisine değil, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğündeki Mavi Kartlılar Kütüğü kaydına bağlıdır (TVK m. 28/4). Avukatınız mahkeme ve tapu işlemlerinde kütük kaydınızı resmi yazıyla celbettirebilir; ayrıca konsolosluktan veya Türkiye’de nüfus müdürlüğünden yeni Mavi Kart çıkarılabilir.
Ben Mavi Kartlıyım ama çocuklarım Almanya’da Alman vatandaşı olarak doğdu, onlar da Mavi Kart hakkından yararlanır mı?
Evet. 5901 sayılı Kanun m. 28/1 uyarınca doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle ayrılanların üçüncü dereceye kadar olan altsoyları (çocukları, torunları ve torunlarının çocukları) da kendileriyle ilgili doğum ve soybağı belgelerini konsolosluğa/nüfusa tescil ettirerek Mavi Kartlılar Kütüğüne kayıt olabilir ve tüm TVK m. 28 haklarından yararlanabilirler.
İzin almadan yabancı ülke vatandaşlığına geçtiğim için vatandaşlığım kaybettirildi, Mavi Kart alabilir miyim?
Mavi Kart yalnızca İçişleri Bakanlığından çıkma izni (veya çıkma belgesi) alarak Türk vatandaşlığından ayrılanlara verilir. Vatandaşlığı çıkarma/kaybettirme kararıyla sona erenler Mavi Kart kapsamına girmez; yeniden vatandaşlığa alınma veya idari yargı yollarını değerlendirmeleri gerekir.
Yabancı ülke kimliğimdeki soyadım evlilik veya harf uyumu nedeniyle değişti, Türkiye’deki tapuda nasıl işlem yapılır?
Yabancı kimlikteki ad-soyad değişikliği ilgili ülke resmi belgesi (Apostilli evlenme/isim değişikliği belgesi) ile T.C. Başkonsolosluğuna bildirilerek Mavi Kartlılar Kütüğü güncellenir ve alınacak nüfus kayıt örneği/isim denklik belgesi ile tapuda sorunsuz işlem yapılır.
İlgili Mevzuat, Emsal İçtihat ve Hesaplama Araçları
İlgili Çalışma Alanları
İlgili Temel Kanunlar
Emsal Yüksek Mahkeme Kararları
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.