İngiltere (Birleşik Krallık) Final Order / Decree Absolute Boşanma Kararlarının Türkiye’de Tescili

İngiltere ve Galler’de (Birleşik Krallık) 6 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren Divorce, Dissolution and Separation Act 2020 ile boşanma usulü ve belge isimleri değişmiş, ayrıca HMCTS (Her/His Majesty’s Courts and Tribunals Service) üzerinden dijital boşanma sertifikaları düzenlenmeye başlanmıştır. İngiltere’de yaşayan Türk vatandaşları ve çifte vatandaşların HMCTS Aile Mahkemesinden aldıkları dijital PDF kararların Türkiye’de doğrudan kabul edilmemesi, uygulamada en sık karşılaşılan sorundur. Kararın Türkiye’de geçerli olabilmesi için İngiliz mahkeme mührü ve FCDO Apostil prosedürünün eksiksiz tamamlanması gerekir.

1. Conditional Order Yetmez: Final Order (Decree Absolute) ve Islak Mühür Şartı

İngiliz aile hukukunda boşanma iki aşamalıdır:

• Conditional Order (Eski adıyla Decree Nisi): Mahkemenin boşanma için engel bulunmadığını tespit ettiği ara karardır. Evliliği sona erdirmez ve Türkiye’de tanıma/tescil için kesinlikle geçerli değildir.
• Final Order (Eski adıyla Decree Absolute): Conditional Order’dan en az 6 hafta 1 gün sonra verilen ve evliliği hukuken kesin olarak bitiren nihai karardır. Türkiye’de işlem yapılabilmesi için mutlaka Final Order / Decree Absolute belgesi alınmalıdır.

HMCTS portalından indirilen elektronik PDF Final Order belgesine İngiltere Dışişleri Bakanlığı (FCDO – Foreign, Commonwealth & Development Office, Legalisation Office) doğrudan Apostil basmaz. Öncelikle kararı veren İngiliz Aile Mahkemesinden (Family Court) belgenin ıslak mahkeme mühürlü (court seal) ve yetkili mahkeme görevlisi imzalı/onaylı (certified copy) nüshası talep edilmeli, ardından bu ıslak onaylı belgeye FCDO Apostil şerhi alınmalıdır.

2. Financial Remedy / Consent Order ve Velayet (Child Arrangements Order) Tenfizi

İngiltere’de Final Order belgesi yalnızca tarafların boşandığını gösteren tek sayfalık bir sertifikadır; içinde nafaka, tazminat, mal paylaşımı veya çocukların velayeti yer almaz. İngiliz hukukunda mali konular ayrı bir kararla (Financial Remedy Order / Financial Consent Order), çocuklarla ilgili düzenlemeler ise Child Arrangements Order ile karara bağlanır.

3. İngiltere’de Yaşayan Mirasçılar İçin Türkiye’de Veraset ve Tapu İşlemleri

İngiltere’de vefat eden veya mirasçıları İngiltere’de (Londra, Manchester, Edinburg vb.) yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye’deki taşınmazları hakkında 5718 sayılı MÖHUK m. 20/1 uyarınca Türk hukuku uygulanır. İngiliz mahkemelerinden alınan Grant of Probate veya Letters of Administration belgeleri Türkiye’deki tapu müdürlüklerinde geçerli olmadığından, Türkiye’de Sulh Hukuk Mahkemesinden veraset ilamı çıkarılarak vergi dairesi (VİV) ve tapu intikal işlemleri yürütülür.

4. Londra, Manchester ve Edinburg Başkonsolosluklarından Vekâletname

İngiltere’de yaşayan vatandaşlar; T.C. Londra, Manchester veya Edinburg Başkonsolosluklarından randevu alarak fotoğraflı özel boşanma tanıma-tenfiz veya tapu/miras vekâletnamesi düzenletebilirler. Konsolosluk randevusu beklenmek istenmeyen durumlarda İngiliz noterinde (Notary Public – dikkat: sadece Solicitor onayı bazı işlemlerde yeterli olmayabilir, Notary Public + FCDO Apostil tercih edilmelidir) fotoğraflı vekâletname düzenlenebilir.

5. Sıkça Sorulan Sorular

E-posta ile gelen dijital "Final Order" PDF çıktısını konsolosluk veya Türk mahkemesi kabul eder mi?

Hayır. HMCTS sisteminden indirilen düz PDF çıktısı üzerinde ıslak mahkeme mührü ve FCDO Apostil şerhi bulunmadığından Türkiye’de geçerli kabul edilmez. Belgenin ilgili Family Court tarafından onaylanıp (certified/sealed) FCDO Legalisation Office tarafından Apostillenmesi gerekir.

İngiltere’de verilen "Final Order" kararında kesinleşme tarihi ayrıca yazmıyor, Türkiye’de sorun olur mu?

İngiliz hukukunda Final Order (ve eski Decree Absolute) verildiği anda kesinleşen nihai karardır. Ancak Türk nüfus müdürlükleri ve mahkemeleri "kesinleşme şerhi/tarihi" görmek istediğinden, mahkemeden alınacak üst yazı/şerh veya karardaki "made final on [date]" ibaresinin yeminli tercümede açıkça belirtilmesi gerekir.

İngiltere’de boşandık ama "Financial Order" almadık, Türkiye’deki mallar için dava açabilir miyim?

Evet. İngiltere’deki Final Order kararı Türkiye’de tanıtıldıktan veya nüfusa tescil edildikten sonra, Türkiye’de bulunan taşınmazlar ve banka hesapları için Türk Aile Mahkemesinde 4721 sayılı TMK uyarınca mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı davası açabilirsiniz.

İngiltere’de avukat (Solicitor) huzurunda imzalanan vekâletname Türkiye’deki tapuda geçer mi?

Türkiye’de tapu satışı veya intikali için yurt dışında yerel makamda düzenlenen vekâletnamelerin 1961 Lahey Sözleşmesi kapsamında Notary Public tarafından kimlik ve fotoğraf onayıyla düzenlenmiş ve FCDO Apostil şerhi taşıyor olması gerekir; en sorunsuz yöntem ise doğrudan T.C. Başkonsolosluğundan fotoğraflı tapu vekâletnamesi çıkarmaktır.