Boşanmada Mal Paylaşımı Hesaplayıcı
Hesaplama Yöntemi ve Hukuki Çerçeve
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 202. maddesi uyarınca 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren eşler arasında yasal mal rejimi "edinilmiş mallara katılma rejimi"dir. Evlilik birliğinin kurulmasından boşanma davasının açıldığı tarihe (TMK m. 225/2) kadar eşlerin çalışmaları ve emekleri karşılığında elde ettikleri malvarlığı değerleri "edinilmiş mal" (TMK m. 219); evlilikten önce sahip olunan, miras veya bağış yoluyla gelen ya da manevi tazminat alacakları ise "kişisel mal" (TMK m. 220) sayılır.
Bir eşin, diğer eşin edinilmiş bir malının (örneğin ev veya otomobilin) edinilmesine kendi kişisel malıyla (örneğin düğün takıları/ziynetleri, evlilik öncesi birikimi veya ailesinden kalan miras parasıyla) katkıda bulunması halinde; önce TMK m. 227 uyarınca malın tasfiye (karar tarihine en yakın) sürüm değeri üzerinden oransal "değer artış payı alacağı" hesaplanarak düşülür.
Varsa taşınmazın/aracın boşanma davası tarihinden sonraki dönemde ödenen kredi borcu oranı da mahsup edildikten sonra kalan net değere "artık değer" (TMK m. 231) denir. Her eş, diğer eşe ait artık değerin yarısı (%50’si) üzerinde "katılma alacağı" (TMK m. 236) hakkına sahiptir.
Formül ve Yasal Parametreler
Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227)
(Kişisel Mal Katkısının Alım Tarihindeki Oranı) × Malın Tasfiye (Güncel) Sürüm Değeri.
Artık Değer (TMK m. 231)
Malın Evlilik İçinde Ödenen Net Güncel Değeri − Değer Artış Payı Alacağı.
Katılma Alacağı (TMK m. 236)
Artık Değer × 1/2 (%50) (Zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim kusurlu eşin katılma alacağını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya kaldırabilir - TMK m. 236/2).
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik içinde alınan ev eşimin üzerine kayıtlı ve ben çalışmıyordum (ev hanımıydım); yine de %50 pay alabilir miyim?
Evet! 4721 sayılı TMK kapsamında edinilmiş mallara katılma rejiminde diğer eşin çalışıp çalışmadığına veya maddi gelir katkısı yapıp yapmadığına bakılmaz; evlilik içinde diğer eşin maaşı/kazancıyla alınan malların artık değerinin yarısı (%50’si) kanun gereği katılma alacağı olarak talep edilebilir.
Miras kalan veya ailemin bağışladığı ev boşanmada paylaşılır mı?
Hayır. TMK m. 220/2 uyarınca eşlerden birine miras yoluyla intikal eden veya karşılıksız kazanma (bağış) yoluyla gelen malvarlığı değerleri "kişisel mal" niteliğindedir ve boşanmada mal paylaşımına (katılma alacağına) dahil edilmez (ancak bu kişisel maldan elde edilen kira gelirleri edinilmiş mal sayılır).