İcra İnkâr Tazminatı Hesaplayıcı
Hesaplama Yöntemi ve Hukuki Çerçeve
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK), borçlunun likit (belirli veya hesaplanabilir) bir alacağa haksız yere itiraz ederek icra takibini geciktirmesini önlemek amacıyla "icra inkâr tazminatı"; alacaklının da gerçekte mevcut olmayan veya haksız bir alacağı kötü niyetle takibe koymasını yaptırıma bağlamak amacıyla "kötüniyet tazminatı" kurumlarını düzenlemiştir.
6352 sayılı Kanun değişikliği sonrasında İİK m. 67/2, m. 68, m. 72/4-5, m. 89/3 ve m. 170 kapsamındaki hem icra inkâr tazminatı hem de kötüniyet tazminatı oranı hükmolunan (veya reddedilen) asıl alacak tutarının yüzde yirmisinden (%20’sinden) aşağı olamaz.
Özellikle kambiyo senetlerine (çek ve bono) özgü haciz yoluyla takipte borçlunun İcra Hukuk Mahkemesine yaptığı imzaya itirazın (İİK m. 170/3) reddedilmesi ve senet altındaki imzanın borçluya ait olduğunun bilirkişi incelemesiyle saptanması halinde; borçlu ayrıca takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına ve alacağın %10’u oranında para cezasına mahkûm edilir.
Formül ve Yasal Parametreler
İcra İnkâr Tazminatı (İİK m. 67/2, m. 68)
Kabul Edilen Likit Asıl Alacak Tutarı × En Az %20 (İşlemiş faiz üzerinden inkâr tazminatı hesaplanmaz; yalnız asıl alacak esas alınır).
Kambiyo Takibinde İmzaya Haksız İtiraz (İİK m. 170/3)
Takip Konusu Alacak × %20 İnkâr Tazminatı + Takip Konusu Alacak × %10 Hazine Lehine Para Cezası.
Menfi Tespit Davasında Tazminat (İİK m. 72/4-5)
İhtiyati tedbirle takip durdurulmuş ve borçlu haksız çıkmışsa alacaklı lehine en az %20; takip haksız ve kötü niyetliyse borçlu lehine en az %20 tazminat.
Sıkça Sorulan Sorular
Mahkeme kendiliğinden (talep olmasa bile) %20 icra inkâr tazminatına hükmeder mi?
Hayır! İİK m. 67/2 uyarınca itirazın iptali davasında icra inkâr tazminatına veya kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacının (veya davalının) dava ya da cevap dilekçesinde açıkça icra inkâr / kötüniyet tazminatı talep etmiş olması zorunludur. Talep yoksa hâkim re’sen tazminata hükmedemez.
Her itirazın iptali davasında %20 icra inkâr tazminatı çıkar mı?
Borçlunun icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilmesi için alacağın "likit (belirli, muayyen, borçlu tarafından bilinebilir veya basit bir hesapla tespit edilebilir)" nitelikte olması gerekir (örneğin fatura, kira sözleşmesi, kredi sözleşmesi, senet). Buna karşılık yargılama ve bilirkişi takdiri gerektiren haksız fiil tazminatı veya değer tespiti alacakları likit sayılmadığından icra inkâr tazminatına hükmedilmez.